Deze lezingenreeks over de cultuurhistorie rond Bergen op Zoom wordt voor de twaalfde keer georganiseerd door: Het Markiezenhof, de Geschiedkundige Kring en Heemkundekring Halchterth.

 

dinsdag, 8 januari 2013

Turf, het Bruine Goud

door  Cor Rops

Tot begin 13e eeuw woonden in West-Brabant weinig mensen. Het gebied was grotendeels bedekt met een metersdikke laag veen die zich vanaf de laatste ijstijd, 10.000 jaren geleden, had ontwikkeld. Gent, Brugge en Antwerpen waren toen al grote steden en hadden een nijpend tekort aan brandstof. Vlaamse kooplieden en moerneerders kregen toestemming van de West-Brabantse grootgrondbezitters om het veenpakket af te graven. Plaatsen als Roosendaal, Breda, Bergen op om, Steenbergen en Zevenbergen werden welvarend door de turfhandel. In Bergen op Zoom stonden meerdere zoutketen waar zout uit turf werd gewonnen. Nog steeds zijn veel sporen van de turfwinning zichtbaar in het landschap. Alle verwijzen naar dit historisch belangrijke turfverleden van West-Brabant.

 

dinsdag, 15 januari 2013

Waterschappen in West-Brabant

door  Joseph Vos

Waterschap Brabantse Delta bestaat pas sinds 2004. Toch heeft het waterschap een rijke historie. Het bestaat uit voormalige polders en/of waterschappen, waarvan de oorsprong teruggaat tot de Sint-Elisabethsvloed van 1421, toen reeds bestaande inpolderingen en andere lager gelegen gebieden overstroomd werden. Nadat de heren van Breda en Bergen op Zoom in 1458 het gebied dat zij samen bestuurden verdeeld hadden, werd door hen het terugwinnen van het verlorene in de vorm van grotere en kleine polders ter hand genomen en per polder een bestuurlijke Organisatie opgezet. De polders fuseerden, scheidden af en gingen samenwerkingsverbanden aan al naar gelang het de besturen uitkwam. Halverwege de 19e eeuw greep het Rijk in en stelde eisen aan de polders, de besturen en het gebied. Spoedig begon een proces van samenvoeging van de kleinste waterschappen om zo tot een meer slagvaardig bestuur te komen, een proces dat tot aan de dag van vandaag doorgaat.

 

dinsdag, 22 januari 2013

Middeleeuwse muziek & de Humorenleer

door  Hans Siebelink & Wrongel en Wei

Over de middeleeuwen bestaan veel vooroordelen. De middeleeuwse geneeskunst was niet, zoals vaak wordt geschreven, primitief, maar gebaseerd op een diep doordachte theorie: De Humorenleer. Hans Siebelink vertelt ls ‘middeleeuwse chirurgijn’ wat onder andere Jan Yperman, de 14de eeuwse chirurgijn en schrijver, heeft geleerd op de universiteit in Parijs en heeft beschreven in zijn boeken ‘De Medicina’ en ‘De Cyrurgie’. Behandeld wordt onder andere: waarom kan een vrouw een kind krijgen en een man niet? Waarom kan een man niet de borst geven, hoe kan men een jongetje verwekken? Interessante ingrediënten voor middeleeuwse medicijnen worden besproken en kunnen worden bekeken, zoals maagdenwas, drakenbloed, duivelsdrek en walvissperma. De lezing wordt omlijst door middeleeuwse muziek gespeeld op replica’s van middeleeuwse instrumenten door een duo van Wronghel en Wei.

 

dinsdag 29 januari 2013

De ramp, zestig jaar later

door  Kees Slager

Op 1 februari 2013 is het zestig jaar geleden dat de zuidwestelijke delta werd getroffen door een watersnood, die de geschiedenis is ingegaan als ‘De ramp’. Onder diezelfde titel schreef Kees Slager een kritische reconstructie van de gebeurtenissen tijdens de rampnacht. Slager, die de ramp als veertienjarige meemaakte op het eiland Tholen, baseerde dat boek voor een belangrijk deel op interviews met meer dan tweehonderd ooggetuigen. Zijn conclusie: de ramp was niet alleen te wijten aan een noordwesterstorm en springvloed, maar ook aan menselijk falen voor en tijdens de rampnacht.
Daarover en dan toegespitst op West-Brabant en op de hulpverlening vanuit Bergen op Zoom – zal zijn lezing gaan. Maar ook onze veiligheid anno 2013 komt aan bod.

 

Locatie

Bergen op Zoom, Het Markiezenhof Historisch Centrum, Steenbergsestraat 8
data en tijdstip: dinsdag 20.00-22.00 uur, zaal open 19.30 uur.

Kosten

De deelnamekosten bedragen €25,00 voor 4 lezingen (incl. koffie/thee).
In de voorverkoop zijn alleen kaarten voor de gehele reeks te verkrijgen. Deze zijn te koop aan de balie van Het Markiezenhof (di. t/m zo. van 11.00 tot 17.00 uur) en de andere organisaties. Vanaf woensdag 2 januari is het mogelijk om kaarten per lezing te kopen, deze kosten € 10,- per stuk (op=op). U kunt niet vooraf reserveren,
Voor vragen kunt u mailen naar lezingenreeks@bergenopzoom.nl of bellen naar tel. 0164-277077, Yolande Kortlever of Claartje Rijkers.