Hoop op Toekomst

De medische hulppost op Kijk in de Pot. Op de achtergrond de huisjes van Potscheel.
De medische hulppost op Kijk in de Pot. Op de achtergrond de huisjes van Potscheel.

Na de inval van het Duitse leger in België in augustus 1914 vluchtten vele Belgen met familie en kinderen naar Frankrijk en Engeland en het merendeel naar het neutrale Nederland. Meer dan een miljoen Belgen trokken de noordelijke grens over naar een land dat toen nog maar zes miljoen inwoners had. Zoals bekend werd de Zuidwesthoek als dichtst bij Antwerpen liggend veilig gebied overstroomd met een vluchtelingen die in aantal de vaste bewoners van West Brabant meerdere malen overtrof. Bergen op Zoom met een eigen inwonertal van 6000 en Roosendaal van vergelijkbare grootte werden haast onder de voet gelopen Het aantal mensen in de stad vervijfvoudigde in goed twee weken. En dat was in de omliggende dorpen en platteland niet anders. In allerijl moest opvang worden geregeld: onderdak, eten, kledij, medische hulp. Dit was voor zoveel extra mensen gewoon niet in het gebied aanwezig, en moest worden aangevoerd.

Villa Roi Albert was een speciaal onderdak voor wezen, en stond aan de Moerstraatsebaan (?)
Villa Roi Albert was een speciaal onderdak voor wezen, en stond aan de Moerstraatsebaan (?)

Naar schatting kwamen 2 á 300.000 mensen bij Putte en Zandvliet de grens over. Via Essen kwam een nog groter aantal per trein, wagen of te voet Nederland binnen. Velen werden per trein verder het land in gevoerd, terwijl het leger werd ingezet om plaatselijk onderdak in te richten. Toen het oorlogsgeweld enigszins tot bedaren was gekomen, keerden velen terug. Meer dan honderdduizend vluchtelingen bleven tot het einde van de oorlog in Nederland, velen in speciaal gebouwde vluchtoorden.

Aan de hand van verhalen van vluchtelingen, en krantenberichten uit die tijd is een boek samengesteld dat deze moeilijke periode in beeld brengt. Tevens is hiervan een documentaire gemaakt met authentiek materiaal en interviews van (klein)kinderen van deze vluchtelingen. Ook Bergse inwoners komen aan het woord.

De documentaire wordt vertoond op 9 oktober 15.00 uur in het Markiezenhof. Toegang €3.-. Kaarten verkrijgbaar via de website (en aan de kassa)

Vergelijkbare berichten

  • Hofzaallezing 2016-II: Een vergeten oorlog

    Aan het eind van de Napoleontische oorlog is Nederland nagenoeg bevrijd, maar Bergen op Zoom wordt met enkele andere vestingen nog steeds bezet gehouden. Zelfs duurt dit tot na de troonsafstand van Napoleon. De door Ad van den Bulck beschreven verrassingsaanval wordt met deze lezing in het perspectief van deze Europese oorlog geplaatst. Behalve een korte samenvatting is ook een uitgebreid verslag beschikbaar, plus downloads van vroegere publicaties.

  • Hofzaallezing 2015-IV: ‘Eens maar nooit weer’

    In de vierde lezing schetst Robert Catsburg het leven van een Canadese soldaat tijdens de Slag om de Schelde, en citeert uit zijn interviews met veteranen die aan de Zoom hebben gevochten.

  • Nieuwe ledendag – 15 april 2026

    In het voorjaar van 2026 organiseert de Geschiedkundige Kring van Stad en Land van Bergen op Zoom een speciale Nieuwe ledendag voor leden die zich recent hebben aangesloten en graag nader kennis willen maken met onze activiteiten.

  • Kijktip: Ansjovissoep en méér

    In het VPRO programma ‘Koken met Van Boven’ wordt soep gemaakt met ansjovis, en wordt aandacht besteed aan de (unieke) Bergse weervisserij.

  • Kerkbrand: een flashback

    De brand in Parijs, waarbij de Notre Dame in vlammen opging, roept voor Bergenaren de herinnering op aan 10 april 1972, toen de Gertrudiskerk hetzelfde lot onderging

  • Beckers geeft nog steeds warmte

    Op vrijdag 21 november 2014 werd weer een stukje Bergse geschiedenis voor het nageslacht veilig gesteld. Het archief van de haardenfabriek Beckers werd door Piet Beckers en SIEB aan het gemeentelijk archief overgedragen.