Hoop op Toekomst

De medische hulppost op Kijk in de Pot. Op de achtergrond de huisjes van Potscheel.
De medische hulppost op Kijk in de Pot. Op de achtergrond de huisjes van Potscheel.

Na de inval van het Duitse leger in België in augustus 1914 vluchtten vele Belgen met familie en kinderen naar Frankrijk en Engeland en het merendeel naar het neutrale Nederland. Meer dan een miljoen Belgen trokken de noordelijke grens over naar een land dat toen nog maar zes miljoen inwoners had. Zoals bekend werd de Zuidwesthoek als dichtst bij Antwerpen liggend veilig gebied overstroomd met een vluchtelingen die in aantal de vaste bewoners van West Brabant meerdere malen overtrof. Bergen op Zoom met een eigen inwonertal van 6000 en Roosendaal van vergelijkbare grootte werden haast onder de voet gelopen Het aantal mensen in de stad vervijfvoudigde in goed twee weken. En dat was in de omliggende dorpen en platteland niet anders. In allerijl moest opvang worden geregeld: onderdak, eten, kledij, medische hulp. Dit was voor zoveel extra mensen gewoon niet in het gebied aanwezig, en moest worden aangevoerd.

Villa Roi Albert was een speciaal onderdak voor wezen, en stond aan de Moerstraatsebaan (?)
Villa Roi Albert was een speciaal onderdak voor wezen, en stond aan de Moerstraatsebaan (?)

Naar schatting kwamen 2 á 300.000 mensen bij Putte en Zandvliet de grens over. Via Essen kwam een nog groter aantal per trein, wagen of te voet Nederland binnen. Velen werden per trein verder het land in gevoerd, terwijl het leger werd ingezet om plaatselijk onderdak in te richten. Toen het oorlogsgeweld enigszins tot bedaren was gekomen, keerden velen terug. Meer dan honderdduizend vluchtelingen bleven tot het einde van de oorlog in Nederland, velen in speciaal gebouwde vluchtoorden.

Aan de hand van verhalen van vluchtelingen, en krantenberichten uit die tijd is een boek samengesteld dat deze moeilijke periode in beeld brengt. Tevens is hiervan een documentaire gemaakt met authentiek materiaal en interviews van (klein)kinderen van deze vluchtelingen. Ook Bergse inwoners komen aan het woord.

De documentaire wordt vertoond op 9 oktober 15.00 uur in het Markiezenhof. Toegang €3.-. Kaarten verkrijgbaar via de website (en aan de kassa)

Vergelijkbare berichten

  • Waterschans: rechtspraak, Peperbus en Markiezenhof

    Editie 2026-2 staat weer vol verhalen over Bergen op Zoom en omgeving, met verrassende invalshoeken op onderwerpen waarvan je misschien denkt: wat valt daar nog over te vertellen? Het antwoord blijkt: veel.

  • Hofzaallezing 2015-IV: ‘Eens maar nooit weer’

    In de vierde lezing schetst Robert Catsburg het leven van een Canadese soldaat tijdens de Slag om de Schelde, en citeert uit zijn interviews met veteranen die aan de Zoom hebben gevochten.

  • Jaarexcursie 2024: Xanten

    Voor geschiedenisadepten is de jaarexcursie zeer interessant: in Xanten zijn de resten van de complete Romeinse stad opgegraven.

  • In Memoriam – Jan Hopstaken (1947–2025)

    “Belangrijk is niet alleen de weg die je gaat, maar ook het spoor dat je achterlaat.” Treffender kan het niet. Jan Hopstaken heeft met zijn kennis, inzet en betrokkenheid een indrukwekkend spoor achtergelaten. Zijn grote passie, naast zijn gezin, was geschiedenis – en die heeft hij op onvergetelijke wijze gedeeld met velen. Passie voor geschiedenis…

  • Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet

    5 mei: Bevrijdingsdag! Voor hen die overleefden, en zij die werkten in het geheim, was de Duitse terugtocht eens te meer bevrijdend.
    Sommige stadgenoten niet meer terug uit de Duitse kampen. Op vijf plaatsen in Bergen op Zoom worden verhalen verteld over een aantal van deze mensen.
    Huiveringwekkend, maar uiterst leerzaam voor huidige generaties

  • Nóg een ‘Aerdig Geback’

    Het herstel van de Waterschans aan het eind van het ‘havenkanaal’ is in volle gang. Een aantal foto’s en een vogelvluchtfilmpje laten u zien wat het gaat worden.