Muur Smitsvest heet weer Gadellière

Opnieuw is een stukje van de monumentale  vesting van Menno van Coehoorn hersteld. Sinds ‘mensenheugenis’ sleet dit bastion zijn dagen als walkant van het industrieterrein langs het Smitsvestje, en raakte steeds verder in verval. Bij de recente herinrichting van het gebied met woningen werd het mogelijk om ook deze muur in ere te herstellen. Het resultaat mag er zijn.

De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats
De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats

Aannemer Cauwenbergh heeft de restauratie als leerlingbouwplaats uitgevoerd. Dat bleek niet eens zo gemakkelijk; veel  van de betreffende leerlingen konden tussentijds overstappen naar een reguliere baan. Precies het doel van een leerlingbouwplaats, maar nadelig voor de voortgang van het restauratieproject. Toch is het herstelde monument volgens planning opgeleverd.
Op vrijdag 4 november 2016 bleek Menno van Coehoorn himself opgestaan om het resultaat te bewonderen van het bastion wat hij in levende lijve nimmer heeft gezien. (En destijds eigenlijk niet eens in zijn ontwerp opgenomen had…) Toch toonde hij zich trots op ‘de gadellier’ zoals deze vandaag de dag weer zichtbaar is gemaakt.
Bij de restauratie zijn alle cementvoegen in de muur stukje bij beetje uitgeslepen en opnieuw gevoegd. Waar nodig zijn nieuwe stenen in de plaats van de oude of ontbrekende gekomen. Deze nieuwe stenen zijn speciaal voor dit project gebakken in eenzelfde vorm en afmeting als de oorspronkelijke.  Ook zijn muurdelen met beschermde plantensoorten zorgvuldig teruggeplaatst.

De begroeiing op de muur is bepaald geen 'overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten
De begroeiing op de muur is bepaald geen ‘overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten

Als klap op de vuurpijl is de originele naamsteen van Gadellière ook in de muur geplaatst. Deze steen is behouden gebleven omdat deze bij de ontmanteling van de vesting was verwerkt in de gebouwen van de in de eerste helft van de vorige eeuw daar verschijnende gebouwen van de Potas (of liever: suikerfabriek van der Linden; zie Bergen op Stoom p 145). Deze steen is, samen met een zelfde  naamsteen van de tenaille Van Dun bij de sloop van deze gebouwen gered, en toen neergelegd op de binnenplaats van het Markiezenhof. Thans is de steen van Gadellière dus weer ‘thuis’.

Vergelijkbare berichten

  • Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet

    5 mei: Bevrijdingsdag! Voor hen die overleefden, en zij die werkten in het geheim, was de Duitse terugtocht eens te meer bevrijdend.
    Sommige stadgenoten niet meer terug uit de Duitse kampen. Op vijf plaatsen in Bergen op Zoom worden verhalen verteld over een aantal van deze mensen.
    Huiveringwekkend, maar uiterst leerzaam voor huidige generaties

  • Hofzaallezing 2016-IV: Twee eeuwen scheepvaart in Bergen op Zoom

    Van brede beurt en beurtvaart onder zeil naar Inland barge terminal. Gerrit Groeneweg belicht een stukje uit de bergse scheepvaart, die uit het collectieve geheugen is weggezakt. Het blijkt een boeiende nijverheid die zich overigens voornamelijk buiten Bergen op Zoom bezig houdt.

  • Bedstro

    Vanweg een geplande verhuizing moet familie van den Bosch node afscheid nemen van hun vele (Bergse geschiedenis-)boeken en schilderijen. Misschien is er iets van uw gading bij.

  • Uitnodiging stadsexcursie

    Traditioneel houdt de Geschiedkundige Kring een excursie naar een plek in of nabij de stad, die voor iedereen, ook niet-leden, toegankelijk is. Graag vooraf aanmelden. Lees meer in dit artikel

  • Vacature bestuur

    Het bestuur van de Geschiedkundige Kring is op zoek naar een nieuw bestuurslid in verband met het statutair aftreden van bestuurslid Jan van Tienen.