Muur Smitsvest heet weer Gadellière

Opnieuw is een stukje van de monumentale  vesting van Menno van Coehoorn hersteld. Sinds ‘mensenheugenis’ sleet dit bastion zijn dagen als walkant van het industrieterrein langs het Smitsvestje, en raakte steeds verder in verval. Bij de recente herinrichting van het gebied met woningen werd het mogelijk om ook deze muur in ere te herstellen. Het resultaat mag er zijn.

De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats
De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats

Aannemer Cauwenbergh heeft de restauratie als leerlingbouwplaats uitgevoerd. Dat bleek niet eens zo gemakkelijk; veel  van de betreffende leerlingen konden tussentijds overstappen naar een reguliere baan. Precies het doel van een leerlingbouwplaats, maar nadelig voor de voortgang van het restauratieproject. Toch is het herstelde monument volgens planning opgeleverd.
Op vrijdag 4 november 2016 bleek Menno van Coehoorn himself opgestaan om het resultaat te bewonderen van het bastion wat hij in levende lijve nimmer heeft gezien. (En destijds eigenlijk niet eens in zijn ontwerp opgenomen had…) Toch toonde hij zich trots op ‘de gadellier’ zoals deze vandaag de dag weer zichtbaar is gemaakt.
Bij de restauratie zijn alle cementvoegen in de muur stukje bij beetje uitgeslepen en opnieuw gevoegd. Waar nodig zijn nieuwe stenen in de plaats van de oude of ontbrekende gekomen. Deze nieuwe stenen zijn speciaal voor dit project gebakken in eenzelfde vorm en afmeting als de oorspronkelijke.  Ook zijn muurdelen met beschermde plantensoorten zorgvuldig teruggeplaatst.

De begroeiing op de muur is bepaald geen 'overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten
De begroeiing op de muur is bepaald geen ‘overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten

Als klap op de vuurpijl is de originele naamsteen van Gadellière ook in de muur geplaatst. Deze steen is behouden gebleven omdat deze bij de ontmanteling van de vesting was verwerkt in de gebouwen van de in de eerste helft van de vorige eeuw daar verschijnende gebouwen van de Potas (of liever: suikerfabriek van der Linden; zie Bergen op Stoom p 145). Deze steen is, samen met een zelfde  naamsteen van de tenaille Van Dun bij de sloop van deze gebouwen gered, en toen neergelegd op de binnenplaats van het Markiezenhof. Thans is de steen van Gadellière dus weer ‘thuis’.

Vergelijkbare berichten

  • 100 jaar luchtvaart in Nederland

    Ofschoon de viering op initiatief van KLM, GKN Fokker en NLR uitgaat van 1919 als begin van de luchtvaart in Nederland, was het echte begin 10 jaar eerder in West Brabant. Het in april 2019 geopende luchtvaartmuseum ‘Wings over Woensdrecht’ brengt de historie van de luchtvaart en de Westbrabantse bijdrage hieraan nauwkeurig in beeld. Een boek over een Bergs vliegtuig maakt hier deel van uit. Maar er is veel meer.

  • Twee ereburgers in Steenbergen

    Steenbergen heeft twee geschiedenisadepten onderscheiden met het erburgerschap. Waarmee Steenbergen thans drie ereburgers kent. Beiden hebben de geschiedenis van deze stad voor de huidige generaties toegankelijk gemaakt

  • Lesbrief bevrijding 1944

    De werkgroep Jeugd heeft bij het boek ’80 jaar bevrijding Brabantse Wal’ een lesbrief samengesteld

  • Kopie ontmoet kopie

    Sedert vrijdag 11 maart 2022 ‘ziet’ Menno van Coehoorn zijn complete meesterwerk, de vesting Bergen op Zoom. Dit heeft de vestingbouwkundige tijdens leven niet mogen beleven. Thans hangt zijn portret bij de maquette van de vesting en waterlinie.