Muur Smitsvest heet weer Gadellière

Opnieuw is een stukje van de monumentale  vesting van Menno van Coehoorn hersteld. Sinds ‘mensenheugenis’ sleet dit bastion zijn dagen als walkant van het industrieterrein langs het Smitsvestje, en raakte steeds verder in verval. Bij de recente herinrichting van het gebied met woningen werd het mogelijk om ook deze muur in ere te herstellen. Het resultaat mag er zijn.

De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats
De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats

Aannemer Cauwenbergh heeft de restauratie als leerlingbouwplaats uitgevoerd. Dat bleek niet eens zo gemakkelijk; veel  van de betreffende leerlingen konden tussentijds overstappen naar een reguliere baan. Precies het doel van een leerlingbouwplaats, maar nadelig voor de voortgang van het restauratieproject. Toch is het herstelde monument volgens planning opgeleverd.
Op vrijdag 4 november 2016 bleek Menno van Coehoorn himself opgestaan om het resultaat te bewonderen van het bastion wat hij in levende lijve nimmer heeft gezien. (En destijds eigenlijk niet eens in zijn ontwerp opgenomen had…) Toch toonde hij zich trots op ‘de gadellier’ zoals deze vandaag de dag weer zichtbaar is gemaakt.
Bij de restauratie zijn alle cementvoegen in de muur stukje bij beetje uitgeslepen en opnieuw gevoegd. Waar nodig zijn nieuwe stenen in de plaats van de oude of ontbrekende gekomen. Deze nieuwe stenen zijn speciaal voor dit project gebakken in eenzelfde vorm en afmeting als de oorspronkelijke.  Ook zijn muurdelen met beschermde plantensoorten zorgvuldig teruggeplaatst.

De begroeiing op de muur is bepaald geen 'overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten
De begroeiing op de muur is bepaald geen ‘overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten

Als klap op de vuurpijl is de originele naamsteen van Gadellière ook in de muur geplaatst. Deze steen is behouden gebleven omdat deze bij de ontmanteling van de vesting was verwerkt in de gebouwen van de in de eerste helft van de vorige eeuw daar verschijnende gebouwen van de Potas (of liever: suikerfabriek van der Linden; zie Bergen op Stoom p 145). Deze steen is, samen met een zelfde  naamsteen van de tenaille Van Dun bij de sloop van deze gebouwen gered, en toen neergelegd op de binnenplaats van het Markiezenhof. Thans is de steen van Gadellière dus weer ‘thuis’.

Vergelijkbare berichten

  • Winnaar erfgoedprijs bekend

    Wethouder en juryvoorzitter Evert Weys maakte voor een klein gezelschap bekend wie de uiteindelijke winnaar van de Bergse Erfgoedprijs 2019 is geworden

  • Henri Mastboom lezingen

    De bekende Mastboomlezingen hebben dit seizoen als thema ‘Grenzen’. Daarbij wordt de nadruk gelegd op de grens dwars door Brabant, of wel de Nederlands – Belgische grens. Helaas is de cyclus als u dit leest al van start gegaan.

  • Lezingen, lezingen, lezingen

    Van lezingen word je wijzer. Door het luisteren naar wat iemand over een onderwerp te vertellen heeft, steek je op een simpele wijze het een en ander op over onze streek wat je anders met meer moeite ontdekt. Ook zijn er lezingen die tijdens vakanties nuttig zijn, omdat je met andere ogen naar bouwkunst gaat kijken.

  • Een historische wandeling langs Halsteren

    Heemkundekring Halchterth brengt de historische omgeving van het dorp onder de aandacht. In de polder onderaan de Brabantse Wal is veel te ontdekken, terwijl het zicht op het dorp bovenop de Wal fenomenaal is. Grijp uw kans!

  • Vooraankondiging Geschiedenisquiz 2018

    De 14e editie van de Geschiedenisquiz komt er weer aan. Vrijdagavond 13 april 2018 kunnen teams weer de strijd aangaan voor de titel winnaar Geschiedenisquiz 2018!

  • Levenslicht

    Op 27 januari 2020 is het 75 jaar geleden dat concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz, hét internationale symbool van de Holocaust, werd bevrijd. Om mensen in hun eigen gemeente te betrekken bij dit oorlogsverleden, is een tijdelijk lichtmonument ontworpen door Daan Roosegaarde. In 170 gemeenten is (een stukje van) dit kunstwerk te zien. In Bergen op Zoom is dat op de binnenplaats van het Markiezenhof.