Muur Smitsvest heet weer Gadellière

Opnieuw is een stukje van de monumentale  vesting van Menno van Coehoorn hersteld. Sinds ‘mensenheugenis’ sleet dit bastion zijn dagen als walkant van het industrieterrein langs het Smitsvestje, en raakte steeds verder in verval. Bij de recente herinrichting van het gebied met woningen werd het mogelijk om ook deze muur in ere te herstellen. Het resultaat mag er zijn.

De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats
De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats

Aannemer Cauwenbergh heeft de restauratie als leerlingbouwplaats uitgevoerd. Dat bleek niet eens zo gemakkelijk; veel  van de betreffende leerlingen konden tussentijds overstappen naar een reguliere baan. Precies het doel van een leerlingbouwplaats, maar nadelig voor de voortgang van het restauratieproject. Toch is het herstelde monument volgens planning opgeleverd.
Op vrijdag 4 november 2016 bleek Menno van Coehoorn himself opgestaan om het resultaat te bewonderen van het bastion wat hij in levende lijve nimmer heeft gezien. (En destijds eigenlijk niet eens in zijn ontwerp opgenomen had…) Toch toonde hij zich trots op ‘de gadellier’ zoals deze vandaag de dag weer zichtbaar is gemaakt.
Bij de restauratie zijn alle cementvoegen in de muur stukje bij beetje uitgeslepen en opnieuw gevoegd. Waar nodig zijn nieuwe stenen in de plaats van de oude of ontbrekende gekomen. Deze nieuwe stenen zijn speciaal voor dit project gebakken in eenzelfde vorm en afmeting als de oorspronkelijke.  Ook zijn muurdelen met beschermde plantensoorten zorgvuldig teruggeplaatst.

De begroeiing op de muur is bepaald geen 'overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten
De begroeiing op de muur is bepaald geen ‘overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten

Als klap op de vuurpijl is de originele naamsteen van Gadellière ook in de muur geplaatst. Deze steen is behouden gebleven omdat deze bij de ontmanteling van de vesting was verwerkt in de gebouwen van de in de eerste helft van de vorige eeuw daar verschijnende gebouwen van de Potas (of liever: suikerfabriek van der Linden; zie Bergen op Stoom p 145). Deze steen is, samen met een zelfde  naamsteen van de tenaille Van Dun bij de sloop van deze gebouwen gered, en toen neergelegd op de binnenplaats van het Markiezenhof. Thans is de steen van Gadellière dus weer ‘thuis’.

Vergelijkbare berichten

  • 1747 | schilderij Jan Steen

    Een interessante (terug) kijktip, vanavond op NPO 2. Een schilderij met Bergse roots

  • Hofzaallezingen 2024 uitverkocht

    De interesse in de lezingencyclus is weer als vanouds groot gebleken. De kaarten zijn volledig uitverkocht. Wie weet komen er losse kaarten terug.

  • Monumentale bomen in Bergen op Zoom

    in Waterschans 2021-III duikt onze redacteur Willem de Weert in het groene erfgoed in Gemeente Bergen op Zoom. Er staan inmiddels vele monumentale bomen op, al zijn er zeker nog vele bomen niet beschermd die hier wel degelijk voor in aanmerking zouden kunnen komen. De lijst van de gemeente met beschermde bomen is hier terug…

  • Een kerstlied dat geen kerstlied is

    In de Waterschans verscheen in 1972 een bij de kerst toepasselijk artikel over ‘het wonder van Bergen op Zoom’. Het onderzoek van Jan Sanders prikkelt dermate dat je bijna geneigd bent om er direct op uit te trekken.

  • Documentaire over de Canadese bevrijders

    De herdenkingsdocumentaire uit 1994 tgv 50 jaar bevrijding van Bergen op Zoom door het Canadese Lincoln and Welland regiment is thans op YouTube beschikbaar