Muur Smitsvest heet weer Gadellière

Opnieuw is een stukje van de monumentale  vesting van Menno van Coehoorn hersteld. Sinds ‘mensenheugenis’ sleet dit bastion zijn dagen als walkant van het industrieterrein langs het Smitsvestje, en raakte steeds verder in verval. Bij de recente herinrichting van het gebied met woningen werd het mogelijk om ook deze muur in ere te herstellen. Het resultaat mag er zijn.

De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats
De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats

Aannemer Cauwenbergh heeft de restauratie als leerlingbouwplaats uitgevoerd. Dat bleek niet eens zo gemakkelijk; veel  van de betreffende leerlingen konden tussentijds overstappen naar een reguliere baan. Precies het doel van een leerlingbouwplaats, maar nadelig voor de voortgang van het restauratieproject. Toch is het herstelde monument volgens planning opgeleverd.
Op vrijdag 4 november 2016 bleek Menno van Coehoorn himself opgestaan om het resultaat te bewonderen van het bastion wat hij in levende lijve nimmer heeft gezien. (En destijds eigenlijk niet eens in zijn ontwerp opgenomen had…) Toch toonde hij zich trots op ‘de gadellier’ zoals deze vandaag de dag weer zichtbaar is gemaakt.
Bij de restauratie zijn alle cementvoegen in de muur stukje bij beetje uitgeslepen en opnieuw gevoegd. Waar nodig zijn nieuwe stenen in de plaats van de oude of ontbrekende gekomen. Deze nieuwe stenen zijn speciaal voor dit project gebakken in eenzelfde vorm en afmeting als de oorspronkelijke.  Ook zijn muurdelen met beschermde plantensoorten zorgvuldig teruggeplaatst.

De begroeiing op de muur is bepaald geen 'overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten
De begroeiing op de muur is bepaald geen ‘overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten

Als klap op de vuurpijl is de originele naamsteen van Gadellière ook in de muur geplaatst. Deze steen is behouden gebleven omdat deze bij de ontmanteling van de vesting was verwerkt in de gebouwen van de in de eerste helft van de vorige eeuw daar verschijnende gebouwen van de Potas (of liever: suikerfabriek van der Linden; zie Bergen op Stoom p 145). Deze steen is, samen met een zelfde  naamsteen van de tenaille Van Dun bij de sloop van deze gebouwen gered, en toen neergelegd op de binnenplaats van het Markiezenhof. Thans is de steen van Gadellière dus weer ‘thuis’.

Vergelijkbare berichten

  • Hofzaallezingen 2019: niet 4, maar 5 stuks !

    De traditionele hofzaallezingen staan in deze twintigste editie in het teken van het thema ‘Aarde’, analoog aan de tentoonstelling ‘Lage Landen’. Als bonus is er zelfs een vijfde lezing toegevoegd voor de vaste bezoekers van deze cyclus.

  • Waterschans: rechtspraak, Peperbus en Markiezenhof

    Editie 2026-2 staat weer vol verhalen over Bergen op Zoom en omgeving, met verrassende invalshoeken op onderwerpen waarvan je misschien denkt: wat valt daar nog over te vertellen? Het antwoord blijkt: veel.

  • Wat doet die paal daar?

    Een vraag naar een granieten paal langs de kant van de weg levert zómaar een stukje geschiedenis op.

  • Anton van Duinkerken en zijn verzet tegen Nationaal Socialisme

    Een nieuwe stichting gaat het oeuvre en werkzame leven van Anton van Duinkerken meer onder de aandacht brengen. Desgewenst kunt u zich aansluiten bij de Vrienden van de stichting Anton van Duinkerken Nu! 9 november is een eerste publiekbijeenkomst.

  • Vrederust, een zeeuwse enclave

    Een indrukwekkende film over de zorg in het begin van de vorige eeuw voor geesteszieken op Vrederust