Op de (gratis toegankelijke) website Historiek.net werd in een artikel aangegeven dat de buskruitramp in Leiden de eerste nationale ramp was. In 1807 ging daar aan het Steenschuur een kruitschip de lucht in met meer dan 600 doden en een enorme verwoesting. Historica Dr Erica Boersma bestrijdt dat dit de eerste nationale ramp zou zijn. Zij stelt dat het beleg en de verwoesting van Bergen op Zoom in 1747 door de Fransen onder leiding van Löwendahl dat was.
Ook toen is er een nationale collecte gehouden voor herstel van de stad. Zulke brede collectes werden overigens ook eerder voor andere doelen gehouden, blijkt uit haar proefschrift van 2021 Noodhulp zonder natiestaat (Bovenlokaal geefgedrag in de Nederlandse Republiek, 1620 – circa 1800). Daarin wijdt zij een zeer interessant hoofdstuk (6) aan de collecte voor het getroffen Bergen op Zoom. Ook in ander opzicht is dit zeer leesbaar geformuleerde proefschrift overigens de moeite waard om door te nemen. Je krijgt een bijzondere kijk op een aantal aspecten van de Nederlandse geschiedenis.
Meer details over de ramp in Bergen op Zoom kunt u lezen op de website van Historiek via deze link. Het is een samenvatting van het bedoelde hoofdstuk 6.
De zgn collecteprent voor de huis-aan-huis collecte op de dankdag van 11 juni 1748 treft u hier onder. Mede dank zij deze collecte kon de Gertrudiskerk al op 15 oktober 1752 weer in gebruik worden genomen. Zie de publicatie De kerk herstelt en ingewijd. Het herstel van de particuliere huizen ging trouwens heel wat trager. (zie ook Waterschans 1997-3)
In 2013 won Erica Boersma de Roggeveenprijs van het Zeeuwsch Genootschap voor de beste masterscriptie op het gebied van de cultuurhistorie van Zeeland: De Republiek als barmhartige Samaritaan, Collectes voor buitenlandse geloofsgenoten in de zeventiende eeuw.
.
Dan wordt er nog voorbij gegaan aan de ontploffing van de Stoelemat, weliswaar nog later, op 29 maart 1831, maar met vergelijkbare gevolgen, zij het minder slachtoffers, als eerder in Leiden. Zie de Waterschans van september 2013
