Bourgondische hofcultuur in BoZ

Dr Marion Boers beantwoordt vragen na de lezing

De eerste hofzaallezing van de inmiddels 21e editie was net als vorige jaren helemaal uitverkocht. Toch bleven er stoelen leeg; waren deze kaarthouders ziek, verhinderd of gewoon vergeten? Extra spijtig voor degenen die net naast de kaartverkoop grepen.
Na een welkomstwoord door museumdirecteur Cees Meijer, die tevens wat tips gaf over activiteiten in het museum (kindercolleges over WOII, actuele en komende tentoonstellingen) gaf Joss Hopstaken (adj directeur Westbrabants Archief) een inleiding op de lezing, een korte schets over Jan IV van Glymes die overleed in Segovia, begraven in Bergen op Zoom en daarna werd veroordeeld wegens majesteitsschennis. Zijn bezittingen werden door Philips II gesequestreerd (lees: in beslag genomen) en verkocht. Joss riep ook nog ‘Herfsttij der Middeleeuwen’ van Johan Huizinga in de herinnering, een hooggeprezen cultuurgeschiedenis over de late middeleeuwen, om deze periode vanuit onze eigen tijd te begrijpen. (nog steeds te koop, maar ook vrij te downloaden)

Huwelijksschilderij van Giovanni Arnolfini en zijn bruid Giovanna Cenami

Joss riep ook nog ‘Herfsttij der Middeleeuwen’ van Johan Huizinga in de herinnering, een hooggeprezen cultuurgeschiedenis over de late middeleeuwen, om deze periode vanuit onze eigen tijd te begrijpen. (nog steeds te koop, maar ook vrij te downloaden)

Dr Marion Boers wist met haar enthousiaste verteltrant daarna de zaal meteen te boeien. Duidelijk werd dat een Bourgondische maaltijd heel wat anders was dan de huidige horeca onder die naam meent te moeten offreren. Een Bourgondische maaltijd  was overigens slechts één van de uitingen van de zgn Magnificentia van een edelman. Ook kleding, en vooral stoffering van zijn verblijf droeg daar in niet geringe mate aan bij.
De sequestratie of inbeslagname van de bezittingen van Jan IV van Glymes door de Spaanse koning in 1567 leidde tot (openbare) verkoop van vele stukken uit o.m. het Markiezenhof. De boedellijsten zijn bewaard gebleven, en berusten in Brussel in het archief van Margaretha van Oostenrijk-Savoy, die toenmalige landvoogdes. (zie o.m. Slootmans: Jan metten lippen). Boers wijst er op dat in de boedellijsten vele belangrijke zaken ontbreken, die zonder twijfel aanwezig moeten zijn geweest.

Jan van Eyck, de geboorte van Johannes de Doper (afbeelding uit het Turijn-Milaan getijdenboek

Naar rato van hetgeen wel vermeld is, is er nauwelijks sprake van bijvoorbeeld zilver en galswerk. Het vermoeden is dan ook dat dat eerder (lee: bijtijds) in veiligheid werd gebracht door Jacqueline de Croy, de weduwe van Jan IV. Aan de hand van een aantal schilderijen toont Boers vervolgens hoe een ontvangstruimte als de Hofzaal was uitgerust en voorzien van stoffering. Ook slaapvertrekken werden breeduit geanalyseerd, inclusief het meubilair.

Een uitvoerig verslag van de (breedvoerige) lezing kunt u met de knop hier onder opvragen.


Artikel ophalen

Vergelijkbare berichten

  • Hofzaallezingen interview Sjef de Wit

    Zondag 19 januari 2014 wordt Sjef de Wit, namens de Geschiedkundige Kring, medeorganisator aan de Hofzaallezingen geïnterviewd over de komende reeks.

  • Open Joodse Huizen / huizen van verzet

    Jaarlijks worden op (bijna) de plek waar ze woonden, de verhalen van Joodse stadgenoten verteld, én waar schuilplaatsen werden geboden tijdens de tweede wereldoorlog.
    OP 3 mei is er een online talkshow

  • Een nieuwe belofte

    De 76e editie van de Maria Ommegang wordt zwaar gehinderd door de coronacrisis. De stoet zal niet door de straten trekken, maar zonder publiek in de Gertrudiskerk. Deze unieke gebeurtenis wordt door ZuidWestTV rechtstreeks uitgezonden op 28 juni vanaf 14.00 uur (Ziggo kanaal 40 of KPN kanaal 1420)

  • 36 keer bladeren

    Bladerboekjes van het Markiezenhof vormen tezamen een snelcursus Bergse geschiedenis. Via een groot aantal invalshoeken bieden ze een snelle inkijk in de stadsgeschiedenis, de heren van het markiezaat, hun woningen met het Markiezenhof in het bijzonder en nog veel meer.

  • Henri Mastboomlezing: Zes eeuwen zilver

    Zelfs met de vloed aan publicaties die over de geschiedenis van Bergen op Zoom is verschenen, blijkt er toch een lacune. Die wordt nu hersteld. Een werkgroep is doende de geschiedenis van de edelsmeden in het Bergse op de kaart te zetten. Met alles wat je er bij kunt wensen. Waar Marco Vermunt in de eerste hofzaallezing van dit jaar constateert dat er geen hiaat in de geschiedschrijving van deze streek is, komt Cees Vanwesenbeeck in een Henri Mastboomlezing op 17 maart 2016 tot een andere conclusie.

  • De 17e Geschiedenisquiz: bijna een examen

    De geschiedenisquiz was met 16+1 teams niet vol bezet. De vier vragenrondes vergden heel wat denkwerk van de deelnemers. En wat je vooraf niet wist, leerde je die avond toch gemakkelijk bij.