Lezing: Raad van Beroerten

In het kader van de maand van geschiedenis heeft de Geschiedkundige Kring historicus Sander Wassing bereid gevonden een lezing te geven over de Raad van Beroerten. De lezing is meteen de aftrap van de maand, te weten op donderdag 1 oktober om 20.00 uur.

Alva’s Raad van Beroerten
De commissarissen van de ‘Bloedraad’ bezoeken Bergen op Zoom
(1568-1573)

In de zomer van 1566 raakten de gemoederen overal in de Nederlanden oververhit. De Beeldenstorm greep razendsnel om zich heen en het Spaanse bewind in Brussel wankelde op haar grondvesten. Een antwoord van koning Filips II kon niet uitblijven: hij stuurde zijn belangrijkste generaal, de hertog van Alva, met een leger om orde op zaken te stellen.
Eenmaal aangekomen in Brussel stelde Alva een speciale rechtbank samen om de beeldenstormers op te sporen en te bestraffen: de Raad van Beroerten. Ook in Bergen op Zoom liepen de spanningen hoog op gedurende de zomer van 1566.
Commissarissen namens de ‘Bloedraad’ bezochten de stad verschillende keren gedurende de periode 1568-1573 en tekenden hun verslag op. Hun bevindingen zijn tegenwoordig in het Rijksarchief Brussel terug te vinden. Niet minder dan 57 personen uit Bergen op Zoom zijn door de Raad van Beroerten veroordeeld. De meesten van hen waren tijdig naar veiliger oorden gevlucht. Catherine, de vrouw van de gevluchte koopman Cornelis de Clerck beschreef het afscheid van haar man. Hij had zijn mantel aan, stond in de deuropening en sprak ‘adieu kinderen, ick moet gaen’.
Wat hadden mannen als Cornelis de Clerck misdaan? Waar woonden de beeldenstormers uit Bergen op Zoom? Hoe ging de Raad van Beroerten te werk? Tijdens de lezing wordt stilgestaan bij deze en andere vragen.

Nadere info
Over  de hervorming in Bergen op Zoom bestaat een publicatie van C Slootmans en J Kleyntjens uit 1933. U kunt deze als pdf-bestand downloaden “Hervorming te Bergen op Zoom” door op de tekst te klikken. De bijlagen bij dit boek zijn vooral interessant voor de lezer die meer (details) wil weten. Het boek is ook als e-pub voor de e-reader beschikbaar, maar om technische redenen niet op website. Stuur daarvoor even een mailtje aan de websiteredactie.
Zie ook het artikel op de NOS website: Wat is de beeldenstorm.

Inspreker Sander Wassing
Sander Wassing volgde de studierichting Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Gedurende de eerste drie jaar van de studie oriënteerde hij zich breed: de antieke oudheid, de middeleeuwen en de vroegmoderne tijd. Zijn bachelorsscriptie heeft als onderwerp: Alva’s Raad van Beroerten.

Sander Wassing (r) en Simon Stelling bij een gezamenlijk orgel en poëzieproect "Muzikale Tijdsmo(nu)menten" tijdens de Open Monnumenten dagen 2012
Sander Wassing (r) en Simon Stelling bij een gezamenlijk orgel en poëzieproect “Muzikale Tijdsmo(nu)menten” tijdens de Open Monumenten dagen 2012

In augustus 2013 is Sander Wassing afgestudeerd en sindsdien werkzaam als freelance historicus. Hij organiseert lezingen, schrijft artikelen en doet archiefonderzoek. Zo heeft hij al lezingen verzorgd in o.a. Breda, Venlo, Gouda en Oudewater.
Daarnaast is hij als onderzoeker werkzaam voor de Erasmus Universiteit Rotterdam. Momenteel analyseert hij hypotheken van plantagehouders uit het achttiende-eeuwse Suriname en Frans Guyana.

Hofzaal
De lezing vindt plaats in de Hofzaal van Het Markiezenhof.
Kaarten zijn te bestellen/ te reserveren bij de Penningmeester vanaf 17 augustus via mail of telefonisch op nummer 0164-683418.
€ 7.50 voor leden (+ maximaal één introducé), niet-leden €10.00.
Betaling geschiedt op 1 oktober bij binnenkomst.

Vergelijkbare berichten

  • Hofzaallezing 2015-IV: ‘Eens maar nooit weer’

    In de vierde lezing schetst Robert Catsburg het leven van een Canadese soldaat tijdens de Slag om de Schelde, en citeert uit zijn interviews met veteranen die aan de Zoom hebben gevochten.

  • Lezing “Vorst en Volk” – verslag

    In het kader van de Maand van de Geschiedenis hield prof. dr. Herman Pleij een lezing voor de leden van de Geschiedkundige kring over de relatie tussen het Nederlandse volk en zijn vorst(en).

  • Hofzaallezing 2016-II: Een vergeten oorlog

    Aan het eind van de Napoleontische oorlog is Nederland nagenoeg bevrijd, maar Bergen op Zoom wordt met enkele andere vestingen nog steeds bezet gehouden. Zelfs duurt dit tot na de troonsafstand van Napoleon. De door Ad van den Bulck beschreven verrassingsaanval wordt met deze lezing in het perspectief van deze Europese oorlog geplaatst. Behalve een korte samenvatting is ook een uitgebreid verslag beschikbaar, plus downloads van vroegere publicaties.

  • Hofzaallezing 2016-IV: Twee eeuwen scheepvaart in Bergen op Zoom

    Van brede beurt en beurtvaart onder zeil naar Inland barge terminal. Gerrit Groeneweg belicht een stukje uit de bergse scheepvaart, die uit het collectieve geheugen is weggezakt. Het blijkt een boeiende nijverheid die zich overigens voornamelijk buiten Bergen op Zoom bezig houdt.

  • Lezingen, lezingen, lezingen

    Van lezingen word je wijzer. Door het luisteren naar wat iemand over een onderwerp te vertellen heeft, steek je op een simpele wijze het een en ander op over onze streek wat je anders met meer moeite ontdekt. Ook zijn er lezingen die tijdens vakanties nuttig zijn, omdat je met andere ogen naar bouwkunst gaat kijken.

  • Hofzaallezingen 2023

    Na een coronastop van twee jaar pakt de Geschiedkundige Kring de draad van de Hofzaallezingen weer op. Het accent van de drie lezingen ligt op het thema ‘Vuur’. Daarmee haakt de Kring in op de reizende expositie ‘Hete Vuren’ met schatten uit het Rijksmuseum, die vanaf 22 april in museum Het Markiezenhof te zien is.