Lezing: Raad van Beroerten

In het kader van de maand van geschiedenis heeft de Geschiedkundige Kring historicus Sander Wassing bereid gevonden een lezing te geven over de Raad van Beroerten. De lezing is meteen de aftrap van de maand, te weten op donderdag 1 oktober om 20.00 uur.

Alva’s Raad van Beroerten
De commissarissen van de ‘Bloedraad’ bezoeken Bergen op Zoom
(1568-1573)

In de zomer van 1566 raakten de gemoederen overal in de Nederlanden oververhit. De Beeldenstorm greep razendsnel om zich heen en het Spaanse bewind in Brussel wankelde op haar grondvesten. Een antwoord van koning Filips II kon niet uitblijven: hij stuurde zijn belangrijkste generaal, de hertog van Alva, met een leger om orde op zaken te stellen.
Eenmaal aangekomen in Brussel stelde Alva een speciale rechtbank samen om de beeldenstormers op te sporen en te bestraffen: de Raad van Beroerten. Ook in Bergen op Zoom liepen de spanningen hoog op gedurende de zomer van 1566.
Commissarissen namens de ‘Bloedraad’ bezochten de stad verschillende keren gedurende de periode 1568-1573 en tekenden hun verslag op. Hun bevindingen zijn tegenwoordig in het Rijksarchief Brussel terug te vinden. Niet minder dan 57 personen uit Bergen op Zoom zijn door de Raad van Beroerten veroordeeld. De meesten van hen waren tijdig naar veiliger oorden gevlucht. Catherine, de vrouw van de gevluchte koopman Cornelis de Clerck beschreef het afscheid van haar man. Hij had zijn mantel aan, stond in de deuropening en sprak ‘adieu kinderen, ick moet gaen’.
Wat hadden mannen als Cornelis de Clerck misdaan? Waar woonden de beeldenstormers uit Bergen op Zoom? Hoe ging de Raad van Beroerten te werk? Tijdens de lezing wordt stilgestaan bij deze en andere vragen.

Nadere info
Over  de hervorming in Bergen op Zoom bestaat een publicatie van C Slootmans en J Kleyntjens uit 1933. U kunt deze als pdf-bestand downloaden “Hervorming te Bergen op Zoom” door op de tekst te klikken. De bijlagen bij dit boek zijn vooral interessant voor de lezer die meer (details) wil weten. Het boek is ook als e-pub voor de e-reader beschikbaar, maar om technische redenen niet op website. Stuur daarvoor even een mailtje aan de websiteredactie.
Zie ook het artikel op de NOS website: Wat is de beeldenstorm.

Inspreker Sander Wassing
Sander Wassing volgde de studierichting Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Gedurende de eerste drie jaar van de studie oriënteerde hij zich breed: de antieke oudheid, de middeleeuwen en de vroegmoderne tijd. Zijn bachelorsscriptie heeft als onderwerp: Alva’s Raad van Beroerten.

Sander Wassing (r) en Simon Stelling bij een gezamenlijk orgel en poëzieproect "Muzikale Tijdsmo(nu)menten" tijdens de Open Monnumenten dagen 2012
Sander Wassing (r) en Simon Stelling bij een gezamenlijk orgel en poëzieproect “Muzikale Tijdsmo(nu)menten” tijdens de Open Monumenten dagen 2012

In augustus 2013 is Sander Wassing afgestudeerd en sindsdien werkzaam als freelance historicus. Hij organiseert lezingen, schrijft artikelen en doet archiefonderzoek. Zo heeft hij al lezingen verzorgd in o.a. Breda, Venlo, Gouda en Oudewater.
Daarnaast is hij als onderzoeker werkzaam voor de Erasmus Universiteit Rotterdam. Momenteel analyseert hij hypotheken van plantagehouders uit het achttiende-eeuwse Suriname en Frans Guyana.

Hofzaal
De lezing vindt plaats in de Hofzaal van Het Markiezenhof.
Kaarten zijn te bestellen/ te reserveren bij de Penningmeester vanaf 17 augustus via mail of telefonisch op nummer 0164-683418.
€ 7.50 voor leden (+ maximaal één introducé), niet-leden €10.00.
Betaling geschiedt op 1 oktober bij binnenkomst.

Vergelijkbare berichten

  • Henri Mastboomlezing: Zes eeuwen zilver

    Zelfs met de vloed aan publicaties die over de geschiedenis van Bergen op Zoom is verschenen, blijkt er toch een lacune. Die wordt nu hersteld. Een werkgroep is doende de geschiedenis van de edelsmeden in het Bergse op de kaart te zetten. Met alles wat je er bij kunt wensen. Waar Marco Vermunt in de eerste hofzaallezing van dit jaar constateert dat er geen hiaat in de geschiedschrijving van deze streek is, komt Cees Vanwesenbeeck in een Henri Mastboomlezing op 17 maart 2016 tot een andere conclusie.

  • Lezing: buitenplaatsen van de familie Cuypers-van Mattemburgh

    Het West-Brabantse landschap kent vanouds vele fraaie landgoederen en buitenplaatsen. Diverse van deze historische parels waren in het verleden eigendom van leden van de familie Cuijpers. De basis werd in 1796 in Oudenbosch gelegd met het huwelijk tussen P.J. (Petrus) Cuypers en Maria van Mattemburgh. Beide families waren toen reeds generaties lang in West-Brabant geworteld en eigenaren van huizen, bossen en landerijen.

  • Hofzaallezingen 2025

    De kaartverkoop voor de Hofzaallezingen is geopend. De cyclus is dit jaar op dinsdag 21 en 28 oktober en 4 november 2025.

  • Bourgondische hofcultuur in BoZ

    Marion Boers maakte korte metten met de zogenaamde bourgondische maaltijden die enige tijd populair waren. Het voedsel werd daar op een jolige manier aangeboden op houten planken uitgestald op volle tafels, en bestek ontbrak sowieso. Eten met je handen en zo was dus ‘bourgondisch’. ‘Integendeel’, vertelde Boers, ‘maaltijden in die tijd waren aan vele regels gebonden’. Bart van Loo bracht het boek ‘Bourgondiers’ uit, dat een duidelijk beeld schetst van de expansie die de Bourgondische hertogen realiseerden en daarmee hun hofrituelen verder verspreidden.

  • Hofzaallezingen 2017 – Uitverkocht!

    In minder dan geen tijd was het hele volume aan entreekaarten voor deze lezingen uitverkocht. Een korte schets van de betreffende lezingen vindt u in bijgaand artikel.