Maar liefst zestig leden van de Kring maakten zaterdag 1 april 2023 (in drie sessies) gretig gebruik van de mogelijkheid om het vroegere RNR kantoor aan de Wattweg eens van binnen te bekijken. Ze werden warm ontvangen door eigenaar Bert de Dooij en eega Anneke. Met koffie, thee, speculaas en paaseitjes. Daar alleen al doe je het voor…
Bert deed twee (powerpoint)presentaties op de benedenverdieping, terwijl Anneke de bezoekers rondleidde op de inmiddels grotendeels ingerichte bovenverdieping.
Beneden is nog wel het een en ander te doen; een behangetje zal zeker niet volstaan. Inmiddels heeft Bert wel het vroegere ‘strafbankje’ van Paul van Kalmthout, de vorige eigenaar, overgenomen. Het prijkt nu (weer) in de gang achter de voordeur. Weer een stukje historie terug.
Klussen
Wie meende met het artikel in de jongste Waterschans ‘alles’ over het pand te weten (sorry Jan) ontdekte dat Bert als een spraakwaterval allerlei details belichtte over de geschiedenis van de gieterij, de oprichters, het verval van het pand en zijn inspanningen om het weer te restaureren. Vergelijk bijvoorbeeld de twee foto’s van het pand bij het artikel in de Waterschans. De kleuren kloppen! De zwartgeblakerde muren waren bedekt met honderd jaren gieterijstof. Wat er na het monnikenwerk van Bert (met laag voor laag afbijtmiddel) onderuit kwam kunt u thans bewonderden; een frisse rode baksteen toont hoe het pand er bij het begin van de gieterij uit moet hebben gezien. Behalve dan de beschadigingen door schotenwisselingen in oktober 1944. Die waren destijds weer keurig met cement dichtgemaakt, maar Bert vindt dat die als een stukje geschiedenis zichtbaar moeten blijven.
En dat was nog maar één (enorme) klus…. Wat dacht u van het vervangen van een door regen en rotting verrotte balklaag, waar nota bene op de bovenverdieping een draagmuur op was gezet om het dak te ondersteunen. Dat was nodig toen besloten was om de tekenkamer van de gieterij op de bovenverdieping onder te brengen, en daarvoor de grote ramen aan de voorzijde plaatsen. Dan moesten de op die plek aanwezige dakspanten wel weg….. Sja.
De ontbrekende vloer op dat gedeelte dekte Bert steeds zorgvuldig af met vastgezette steigerplanken en stond niemand toe daar op te staan. Tot hij zelf een foutje maakte, en tussen de balken door naar benden viel. En tot zijn geluk terecht kwam op een stapel veerkrachtig isolatiemateriaal. Mankeerde niks, maar ging toch maar naar huis om van de schrikte bekomen. Maar ja, hoe rij je auto met een arm uit de kom……
Eclectische stijl
Gijs Asselberg z.g. hielp Bert aan een kopie van de ontwerptekening van het pand. Daaruit bleek de architect een pand in eclectische stijl voor ogen te hebben gehad. Of alle details ooit zijn aangebracht is niet duidelijk, maar voor Bert was het aanleiding om de getekende kolom in de nok van de zijgevel aan te brengen. De getekende sierlijke vogels naast de zinken piek op het dak vormden een extra stimulans om deze aan te brengen.
Bedrijfsnaam
De historie van het pand zou niet compleet zijn als de naam van de gieterij die sinds mensenheugenis in enorme letter op het dak staat, niet terug zou komen. Thans wordt deze naam verlicht met (gedimd) ledlicht. Gedimd omdat de buurman tijdens de test van de verlichting op volle kracht vreesde dat hij in een warme buurt dreigde te komen….
Het oorspronkelijke naambordje naast de deur is thans in de collectie van het Markiezenhof. Een prachtkans voor Bert om een exacte kopie met hetzelfde lettertype te laten maken, en dan verrijkt met de naam BV de Dooij.
Kanon
Het spitten van de omliggende tuin leverde heel wat “bodemvondsten” op. Meer dan 15 ton gieterijafval werd afgevoerd, en er ligt nog het een en ander te wachten om straks als decoratiemateriaal te dienen.
Als uitsmijter had Bert nog een anecdote: Jaren geleden werd een schijnbaar oud kanon op een affuit te koop aangeboden. De loop vermeldde de naam ‘Rogier Nerincx Richter’. Iemand bij de gemeente kocht het als een buitenkansje. Maarre, een bedrijf dat in 1870 werd opgericht en na 1882 startte, waarom zou deze oude kanonnen produceren? De aankoop werd dan ook strategisch weggemoffeld om het liefst vergeten te worden. Nu ligt de ‘vergissing’ terug op de plek waar hij werd gegoten. Het blijkt een meerpaal te zijn die meerdere havens (bijvoorbeeld Bruinisse) nog te vinden. Deze krijgt straks een mooi plekje in de tuin.
Onnodig te zeggen dat vele bezoekers Bert en Anneke feliciteerden met het succesvolle herstel van het bijna verdwenen industrieel monument, vergezeld van de wens dat ze er nog vele jaren als bewoners van mogen genieten.
Wie (nog) meer wil weten over de historie van dit pand en de gieterij waartoe het behoorde, kan het best te rade gaan in het boek Bergen op Stoom pag 41 e.v., én het boek Zand erover van de vorige eigenaar, Paul van Kalmthout.
