Kunstwerk gieterij Holland in ere hersteld

De onthulling cq projectvoltooiing vond plaats voor een klein gezelschap op een stormachtige dag

Het (toen, 1961) nieuwe kantoorgebouw van de NV Machinefabriek en IJzergiererij Holland werd verrijkt met een fraai glasvenster in de trappenhal. Het was in de tijd van de wederopbouw al gebruikelijk dat een percentage van de aanneemsom van een project werd besteed aan kunst. Dat werd gestoken in dit venster, een geschenk van het personeel, architect en aannemers aan de directie.
Het is een ontwerp van veelzijdig kunstenaar Wim Wagemans, die in deze glaspanelen diverse technieken toepaste, zoals graveren, (zand)stralen en appliqué (opplakken van stukken glas).
Eenmaal geplaatst werd het vaak gebruikt als achtergrond voor foto’s van Holland-jubilarissen. Deze stonden dan op de trap in de hal, waarna de fotograaf op de knop drukte. Vele Bergenaren beschikken zo over een foto waar een deel van het raam op staat.
Toen het kantoorgebouw van de inmiddels gefailleerde fabriek in 2001 gesloopt werd, is het hele raam dank zij  Johanna Jacobs, (toen hoofdconservator museum Markiezenhof) verwijderd en veilig opgeslagen bij de Facilitaire Dienst van gemeente Bergen op Zoom, die eigenaar van de gebouwen was geworden. Bij de verhuizing van FB dreigden de kisten met de ramen in het gedrang dreigden te komen. Gelukkig reageerde Peter Oosterwaal alert en redde het kunstwerk alsnog.

Willem Heijbroek naast het (te kleine) informatiebordje onder het glaspaneel

Herstel
Het was 2014 toen Willem Heijbroek, lid van SIEB (Stichting Industrieel Erfgoed Bergen op Zoom) en WMKH (werkgroep Monumentale Kunst van Heemschut Nederland) hoorde van het (bedreigde) bestaan van deze ramen. Hij zette er de schouders om dit kunstwerk weer zichtbaar te maken. Bij voorkeur voor het Bergse publiek, en als het effe kan, op of vlak bij de originele plaats. Omdat twee fabriekshallen van De Holland (eerst voorlopig, nu definitief) voor sloop werden behoed kon dit doel worden bereikt. Met de medewerking van Gemeente Bergen op Zoom en Bruys Jachtbouw (de huidige gebruiker van de hallen), maar ook Snepvangers Glasservice BV die de herplaatsing verzorgde.
Voorafgaand aan de plaatsing zijn de ramen gerestaureerd door Glasbewerkingsbedrijf Brabant, waarbij Lisya Bicaci (hoogleraar TU Delft, conservator glaskunst UvA) adviseerde. De volgens Jacoba Jacobs absolute autoriteit op het gebied van glaskunst. De ramen werden tegen verdere weersinvloeden aan beide zijden ingepakt tussen twee glasplaten.

Het glaspaneel zal niet voor iedereen vanuit de ‘achterzijde’ bewonderd kunnen worden.

Onthulling
In de week van 14 oktober 2019 werden de delen gemonteerd in een vooraf aangebracht montageframe. Tot opluchting van Robert Bruys, die daarmee het enorme tochtgat in zijn hal afgesloten zag worden.
Voor een kleine groep genodigden werd het kunstwerk op 18 oktober opnieuw ‘onthuld’ door Johanna Jacobs in haar functie van voorzitter van de werkgroep Monumentale Kunst van Heemschut. Nederland. ‘Onthuld’ tussen aanhalingstekens, omdat er geen doek of zo behoefde weggetrokken te worden. De krachtige wind (kracht 6 á 7) op 18 oktober zou dit tot een gevaarlijke klus gemaakt hebben.
De bezoekers van het openluchtspektakel Supersum zijn de eersten die dit kunstwerk in het donker kunnen bewonderen. Bij evenementen op de Waterschans wordt het namelijk aangelicht. Zo is weer een aansprekend stukje industrieel erfgoed voor de regio bewaard.

Vergelijkbare berichten

  • Een raadselachtig schot

    Vanuit de Moeregrebstraat is in de achtergevel van het pand Rijkebuurtstraat een kogel te zien die er volgens een zegsman al sedert mensenheugenis zit. DE vraag is: hoe is die kogel daar gekomen? Een uitdaging voor de lezer.

  • Oude boeken? Niet weggooien!

    Oudere publicaties van de Geschiedkundige Kring zijn tegenwoordig maar lastig te vinden. Misschien staan ze bij u wel in de weg? Maar hoe kom je dat als geïnteresseerde te weten? Daar komt nu een oplossing voor. Om publicaties niet in de papierbak te laten belanden, kunt u ze nu via de Kring aanbieden. Te koop of gratis, net wat u wilt. En als u een (geschiedenis)boek zoekt, kunt dat ook laten weten.

  • Digitalisering Waterschans

    Zoals wellicht bekend komt de Waterschans met enige vertraging digitaal beschikbaar op de website van het West-Brabants Archief. Jaargangen 2018 en 2019 van de Waterschans zijn recent toegevoegd en digitaal te raadplegen op de website van het Het West-Brabants Archief.

  • Levenslicht

    Op 27 januari 2020 is het 75 jaar geleden dat concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz, hét internationale symbool van de Holocaust, werd bevrijd. Om mensen in hun eigen gemeente te betrekken bij dit oorlogsverleden, is een tijdelijk lichtmonument ontworpen door Daan Roosegaarde. In 170 gemeenten is (een stukje van) dit kunstwerk te zien. In Bergen op Zoom is dat op de binnenplaats van het Markiezenhof.

  • Geschiedenis ligt op straat

    Een gewone ontmoeting op straat brengt je soms een nieuwe kijk op alledaagse zaken. Uw verslaggever leerde iets over gebarentaal.

  • Gedenkstenen 1814 plechtig onthuld

    In het bijzijn van het volledige College van Bergen op Zoom en de gidsen van SBM onthulden nazaten van een Engelse en een Nederlandse officier de replica’s van bij de kerkbrand van 10 april 172 verloren gegane gedenkstenen. Zij werden daarin bijgestaan door resp. de plv ambassadeur van Engeland en de burgemeester.