Een raadselachtig schot

Het is alweer enige tijd geleden dat een lid van de redactie werd geattendeerd op een opmerkelijk fenomeen dat je kunt zien vanuit de Moeregrebstraat. Met excuses aan de tipgever, maar eerlijk gezegd weet ik niet (meer) wie dat was. Hij vertelde me tijdens een excursie naar de Somme dat er in een achtergevel van een huis aan de Rijkebuurtstraat een kogel zat, die vanaf de straat zichtbaar is. Dat zijn we natuurlijk gaan bekijken. En ja hoor, in de achtergevel van het pand Rijkebuurtstraat 20 is direct onder de dakgoot inderdaad een kogel te zien die half in de gevel was gedrongen. Op bijgaande foto’s is de situatie weergegeven.

Een detailopname laat de kogel nog eens duidelijk zien.
Een detailopname laat de kogel nog eens duidelijk zien.

Het eerste wat je je afvraagt is of er ooit aandacht aan dit vreemde fenomeen is besteed. In onze eigen Waterschans bleek hierover niets te vinden. Ook de rubriek Van Bergse bodem van BNdeStem hielp ons niet verder. Navraag bij de eigenaar van het pand (fam van de Bergh) is nog niet gedaan. Wat intrigeert is dat deze kogel juist in dit deel van de stad in een gevel zit; hij zou dus moeten zijn afgevuurd vanaf de noordzijde van de stad.

  • Het kan geen Franse kogel zijn; de aanval in 1747 vond immers plaats aan de zuidwestelijke zijde, waarbij de Hoogstraat (en nog veel meer) verloren ging.
  • De Spaanse belegering in 1588 door Farnese (Parma) lijkt weinig waarschijnlijk, omdat toen de ruiterij van Paulus en Marcelis Bakx de Spanjaarden voldoende ver van de stad vandaan hielden om een beschieting mogelijk te maken.
  • Het beleg van 1622 behoort tot de mogelijkheden, omdat Spinola toen wel aan de noordzijde van de stad zijn kampement had opgeslagen. Wel van belang is te weten, of de reikwijdte van de kanonnen toen al voldoende groot was om deze plek van buiten de stad te kunnen bereiken. Er zijn onder de lezers vast mensen die hier meer over weten te vertellen.
  • Een andere mogelijkheid is dat deze kogel is afgevuurd op 8 maart 1814, toen de Engelsen het Franse leger van Napoleon de stad uit trachtten te jagen. Toen is er rondom Gadelière en de noordmolen (nu Molenbergstraat), waarin de Fransen zich verschanst hadden, zwaar gevochten. Dan zou deze kogel bij de bovenvermelde excursie er precies tweehonderd jaar zitten.

Kortom, raadsels genoeg. De vraag aan de lezers is dan ook: wie kan ons meer over dit wel heel merkwaardige fenomeen in het Bergse vertellen? Uw reactie kunt u in de ruimte hieronder plaatsen.

Vergelijkbare berichten

  • Eerste Bergse Erfgoedprijs toegekend

    Bij de opening van het monumentenweekend 2016 (Kunsten in de Monumenten) werd voor het eerst de Bergse erfgoedprijs uitgereikt. Vier genomineerde projecten werden aan het publiek voorgesteld.

  • Een kerstlied dat geen kerstlied is

    In de Waterschans verscheen in 1972 een bij de kerst toepasselijk artikel over ‘het wonder van Bergen op Zoom’. Het onderzoek van Jan Sanders prikkelt dermate dat je bijna geneigd bent om er direct op uit te trekken.

  • Excursie naar de slagvelden aan de Somme

    Binnenkort is er wer een excursie naar de Somme onder de deskundige leiding van drs Nic Grosfeld. Deze excursie wijkt deels af van eerdere reizen naar dit slagveld van de Eerste Wereldoorlog.

  • Documentaire over de Canadese bevrijders

    De herdenkingsdocumentaire uit 1994 tgv 50 jaar bevrijding van Bergen op Zoom door het Canadese Lincoln and Welland regiment is thans op YouTube beschikbaar

  • Stadsexcursie Noordgeest

    De inmiddels jaarlijkse stadsexcursie voerde dit keer naar Noordgeest, een voormalige heerlijkheid die later werd opgenomen in de gemeente Halsteren die op zijn beurt bij Bergen op Zoom werd gevoegd. Er zijn nog steeds sporen in de wijk aanwezig van de vroegste inrichting van het gebied met tuinderijen (een heggenlandschap) en de daar doorheen lopende paden. maar ook woningen en boerderijen. De nieuwbouwwijk heeft veel verrassends te bieden, en al wandelend ontdekt je veel nieuwe zaken met de gids Johan Stalknecht.

2 reacties

  1. Zou de kogel in de achtergevel een ‘eigen’ kogel kunnen zijn?
    Vanuit de stad afgeschoten naar aanvallers buiten de stad, maar te laag of verkeerd gericht en daarom aan de verkeerde kant in dit huis blijven steken?

    1. Niets is uitgesloten, maar omdat de reikwijdte van kanonnen vrij gering was, stonden deze zo ver mogelijk naar voren op de wallen. Het lijkt dan onwaarschijnlijk dat er een schot vanaf de blokstallen richting Kijk in de Pot gestuurd zou zijn. Dat is de reden dat ik denk aan de gevechten in de nacht van 8 maart 1814; toen is er rondom Steenbergsepoort en Gadellière en Noordmolen (nu Molenberg) hevig gevochten. Zie daarvoor het artikel van Ad van den Bulck in Waterschans 2014-1: Een verrassingsaanval op Bergen op Zoom, en de bijgaande kaart

Reacties zijn gesloten.