Lezing: buitenplaatsen van de familie Cuypers-van Mattemburgh

Presentatie: Mark Buijs m.m.v. Hein Slee

Datum: woensdag 17 september 2014 van 19.30 tot ca. 22.00 uur

Locatie: Grand Café de Koffiemolen, Pels Rijckenpark 1, Breda

Het West-Brabantse landschap kent vanouds vele fraaie landgoederen en buitenplaatsen. Diverse van deze historische parels waren in het verleden eigendom van leden van de familie Cuijpers. De basis werd in 1796 in Oudenbosch gelegd met het huwelijk tussen P.J. (Petrus) Cuypers en Maria van Mattemburgh. Beide families waren toen reeds generaties lang in West-Brabant geworteld en eigenaren van huizen, bossen en landerijen.

Mattemburgh

Petrus Cuypers was vanaf 1807 burgemeester van Oudenbosch en daarna van Bergen op Zoom. Na zijn overlijden in 1844 legde zijn weduwe Maria Cuypers-van Mattemburgh de basis voor een landgoed ten zuiden van Bergen op Zoom door de bouw van een buitenhuis in een fraaie stijltuin. Haar zoon Louis voltooide na haar dood deze aanleg door vergroting van het huis en verfraaiing van het park. Het landgoed kreeg de familienaam van zijn moeder ‘Mattemburgh’.

Anneville en Wolfslaar

Ook andere telgen van het gezin Cuypers bezaten een buitenplaats. Zus Henriëtte bewoonde Lievensberg bij Bergen op Zoom waar ze eveneens huis en tuin liet verfraaien. Broer Prosper gaf ten zuiden van Ulvenhout gestalte aan de buitenplaats Anneville en zus Charlotte Storm-Cuypers gaf in 1841 ten oosten van Ulvenhout het bestaande landgoed Wolfslaar een compleet nieuwe gedaante. Voor zij Wolfslaar betrok, bewoonde ze tot 1869 het Bredase huis Montens aan de Veemarktstraat 46, thans Bisschopshuis. Genoemde huizen worden gekenmerkt door fraaie interieurs die voor een belangrijk deel nog intact zijn. Als secretaris van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit van de gemeente Breda heeft Mark Buijs diverse monumentale huizen en buitenplaatsen onderzocht en beschreven.

Vrijmetselarij

Een bijzonder aspect van het verhaal is de link met de vrijmetselarij, een organisatie waarvan algemeen wordt aangenomen dat deze rechtstreeks is voortgekomen uit de middeleeuwse steenhouwersgilden. Eduard van Mattemburgh begon in 1794 aan de bouw van een nieuw huis in Oudenbosch waarin de symboliek van de vrijmetselarij op velerlei wijzen verwerkt werd. Juist in deze periode woonde zijn nichtje Maria van Mattemburgh bij hem en de bouw van het huis in Oudenbosch heeft de familie blijvend geïnspireerd. Na de pauze zal Hein Slee ingaan op de vrijmetselarij. Hij is voorlichter van de Loge ‘Het Vrij Geweeten’, één van de twee loges van de vrijmetselaars in Breda.

Vergelijkbare berichten

  • Bourgondische hofcultuur in BoZ

    Marion Boers maakte korte metten met de zogenaamde bourgondische maaltijden die enige tijd populair waren. Het voedsel werd daar op een jolige manier aangeboden op houten planken uitgestald op volle tafels, en bestek ontbrak sowieso. Eten met je handen en zo was dus ‘bourgondisch’. ‘Integendeel’, vertelde Boers, ‘maaltijden in die tijd waren aan vele regels gebonden’. Bart van Loo bracht het boek ‘Bourgondiers’ uit, dat een duidelijk beeld schetst van de expansie die de Bourgondische hertogen realiseerden en daarmee hun hofrituelen verder verspreidden.

  • Hoop op Toekomst

    Deze toch wat deprimerende, en tegelijkertijd optimistische film- en boektitel brengt u terug naar WO I, toen vele Belgische vluchtelingen uit hun gewone dagelijkse leven werden gerukt, en zij hoopten een nieuwe toekomst op te kunnen bouwen na het oorlogsgeweld dat hen plotseling overkwam.

  • Lezing Reimerswaal

    Een lezing in het Zeeuws Museum over verdronken land van Reimerswaal.

  • Hofzaallezingen 2016, Cultuurhistorie rond Bergen op Zoom

    Voor de zeventiende keer wordt er een reeks van vier lezingen georganiseerd over de cultuurhistorie rond Bergen op Zoom. De lezingen worden gehouden in de Hofzaal van Het Markiezenhof Historisch Centrum te Bergen op Zoom en worden georganiseerd door Het Markiezenhof, De Geschiedkundige Kring en Heemkundekring Halchterth.

  • Somme 1916: excursie naar een slagveld

    De dagexcursie naar de Somme op 30 september bleek een indrukwekkende reis, die de deelnemers veel informatie bood over een deel van de Eerste Wereldoorlog, dat zeker in het (toen) neutrale Nederland nauwelijks aandacht kreeg en krijgt. Toch was de strijd net zo bloedig als rondom Ieper, een jaar later. Voor- en tegenstanders zijn het ook na honderd jaar nog niet eens over de startegische waarde van deze slag, die honderdduizenden het leven kostte.

  • Hofzaallezingen over geopark schelde delta

    Vanaf dinsdag 5 maart start weer een cyclus van 3 Hofzaallezingen in het Markiezenhof. De cyclus staat dit jaar in het teken van het Geopark Schelde Delta.