Muur Smitsvest heet weer Gadellière

Opnieuw is een stukje van de monumentale  vesting van Menno van Coehoorn hersteld. Sinds ‘mensenheugenis’ sleet dit bastion zijn dagen als walkant van het industrieterrein langs het Smitsvestje, en raakte steeds verder in verval. Bij de recente herinrichting van het gebied met woningen werd het mogelijk om ook deze muur in ere te herstellen. Het resultaat mag er zijn.

De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats
De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats

Aannemer Cauwenbergh heeft de restauratie als leerlingbouwplaats uitgevoerd. Dat bleek niet eens zo gemakkelijk; veel  van de betreffende leerlingen konden tussentijds overstappen naar een reguliere baan. Precies het doel van een leerlingbouwplaats, maar nadelig voor de voortgang van het restauratieproject. Toch is het herstelde monument volgens planning opgeleverd.
Op vrijdag 4 november 2016 bleek Menno van Coehoorn himself opgestaan om het resultaat te bewonderen van het bastion wat hij in levende lijve nimmer heeft gezien. (En destijds eigenlijk niet eens in zijn ontwerp opgenomen had…) Toch toonde hij zich trots op ‘de gadellier’ zoals deze vandaag de dag weer zichtbaar is gemaakt.
Bij de restauratie zijn alle cementvoegen in de muur stukje bij beetje uitgeslepen en opnieuw gevoegd. Waar nodig zijn nieuwe stenen in de plaats van de oude of ontbrekende gekomen. Deze nieuwe stenen zijn speciaal voor dit project gebakken in eenzelfde vorm en afmeting als de oorspronkelijke.  Ook zijn muurdelen met beschermde plantensoorten zorgvuldig teruggeplaatst.

De begroeiing op de muur is bepaald geen 'overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten
De begroeiing op de muur is bepaald geen ‘overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten

Als klap op de vuurpijl is de originele naamsteen van Gadellière ook in de muur geplaatst. Deze steen is behouden gebleven omdat deze bij de ontmanteling van de vesting was verwerkt in de gebouwen van de in de eerste helft van de vorige eeuw daar verschijnende gebouwen van de Potas (of liever: suikerfabriek van der Linden; zie Bergen op Stoom p 145). Deze steen is, samen met een zelfde  naamsteen van de tenaille Van Dun bij de sloop van deze gebouwen gered, en toen neergelegd op de binnenplaats van het Markiezenhof. Thans is de steen van Gadellière dus weer ‘thuis’.

Vergelijkbare berichten

  • Open dag Scherminckel druk bezocht

    SIDS kan terugzien op een zeer succesvolle open dag, waarop de opgravingen langs de zuidoostsingel konden worden bezocht. Meer dan 250 mensen maakten van de gelegenheid gebruik om een paar kleine stukjes van de vesting te bekijken. De vrijwilligers hadden nauwelijks de tijd om op adem te komen en even een kopje koffie te drinken. Het was een dag met voldoening voor alle partijen.

  • Vooraankondiging Geschiedenisquiz 2016

    Op vrijdagavond 15 april 2016 zal de twaalfde Geschiedenisquiz van de Geschiedkundige Kring worden gespeeld in de theaterzaal van ’s Rijks.

  • Hofzaallezing 2019-4: Het kasteel van Wouw

    Archeoloog drs. Marco Vermunt vertelde niet alleen over de jongste opgravingen maar ook over de bouw en de geschiedenis van het kasteel van Wouw en zijn bewoners. De zeer interessante lezing maakte duidelijk dat het jaren durende onderzoek vrucht heeft gedragen. Bij de laatste opgravingen verrassend mooie ontdekkingen gedaan.

  • 8 maart 1814

    Een datum die in Bergen op Zoom niet mag worden vergeten. Een bevrijdingspoging van het Engelse leger dat de stad voor de Staatsen uit handen van het Napoleontische leger trachtte te bevrijden, mislukte faliekant, met honderden doden als resultaat.
    Boeken over deze gebeurtenissen zijn op de site te downloaden.

  • Documentaire over de Canadese bevrijders

    De herdenkingsdocumentaire uit 1994 tgv 50 jaar bevrijding van Bergen op Zoom door het Canadese Lincoln and Welland regiment is thans op YouTube beschikbaar