Muur Smitsvest heet weer Gadellière

Opnieuw is een stukje van de monumentale  vesting van Menno van Coehoorn hersteld. Sinds ‘mensenheugenis’ sleet dit bastion zijn dagen als walkant van het industrieterrein langs het Smitsvestje, en raakte steeds verder in verval. Bij de recente herinrichting van het gebied met woningen werd het mogelijk om ook deze muur in ere te herstellen. Het resultaat mag er zijn.

De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats
De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats

Aannemer Cauwenbergh heeft de restauratie als leerlingbouwplaats uitgevoerd. Dat bleek niet eens zo gemakkelijk; veel  van de betreffende leerlingen konden tussentijds overstappen naar een reguliere baan. Precies het doel van een leerlingbouwplaats, maar nadelig voor de voortgang van het restauratieproject. Toch is het herstelde monument volgens planning opgeleverd.
Op vrijdag 4 november 2016 bleek Menno van Coehoorn himself opgestaan om het resultaat te bewonderen van het bastion wat hij in levende lijve nimmer heeft gezien. (En destijds eigenlijk niet eens in zijn ontwerp opgenomen had…) Toch toonde hij zich trots op ‘de gadellier’ zoals deze vandaag de dag weer zichtbaar is gemaakt.
Bij de restauratie zijn alle cementvoegen in de muur stukje bij beetje uitgeslepen en opnieuw gevoegd. Waar nodig zijn nieuwe stenen in de plaats van de oude of ontbrekende gekomen. Deze nieuwe stenen zijn speciaal voor dit project gebakken in eenzelfde vorm en afmeting als de oorspronkelijke.  Ook zijn muurdelen met beschermde plantensoorten zorgvuldig teruggeplaatst.

De begroeiing op de muur is bepaald geen 'overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten
De begroeiing op de muur is bepaald geen ‘overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten

Als klap op de vuurpijl is de originele naamsteen van Gadellière ook in de muur geplaatst. Deze steen is behouden gebleven omdat deze bij de ontmanteling van de vesting was verwerkt in de gebouwen van de in de eerste helft van de vorige eeuw daar verschijnende gebouwen van de Potas (of liever: suikerfabriek van der Linden; zie Bergen op Stoom p 145). Deze steen is, samen met een zelfde  naamsteen van de tenaille Van Dun bij de sloop van deze gebouwen gered, en toen neergelegd op de binnenplaats van het Markiezenhof. Thans is de steen van Gadellière dus weer ‘thuis’.

Vergelijkbare berichten

  • LUCHT & STANK in de Oudheid

    Tip van de redactie: in het Markiezenhof is momenteel de tentoonstelling Hoge Luchten, schatten uit het Rijks te zien. In het kielzog van deze expositie worden twee interessante lezingen gehouden.

  • Een bijzondere dodenherdenking

    Duizend Canadese jongeren houden op 4 mei dodenherdenking op de oorlogsbegraafplaats in Bergen op Zoom

  • Excursie 2026 naar het historische Lier

    Op zaterdag 19 september 2026 organiseert de werkgroep Excursies de jaarlijkse excursie voor de leden van de Geschiedkundige Kring van Stad en Land van Bergen op Zoom.

    We reizen af naar Lier, een gezellige en historische Vlaamse stad in de Belgische provincie Antwerpen.

  • Anton van Duinkerkenwandeling

    Ofschoon Koningsdag niet doorgaat (te grote bevolkingsconcentraties) is bedacht om op die datum een thematische stadswandeling rondom Anton van Duinkerken te houden. Onder voorbehoud, natuurlijk.

  • Een bronzen maquette

    De Lionsclub Scaldis verrijkt het Markiezenhof met een grote bronzen maquette om ook visueel gehandicapten van het grootste stadspaleis van Europa te laten genieten.

  • Open Monumentendag/weekend 2017

    Het West-Brabants Archief vertoont tijden de Open Monumentendagen op zaterdag 9 september een film over gemeente Rucphen uit de 50er jaren in de prachtige gewelvenkelder. Uit het depot zijn verder diverse interessante stukken geëxposeerd. Een bezoek waard! Maar ook elders in de stad en de dorpen is veel te zien. Kijk maar eens op de website van de Kunsten in de Monumenten (een link vindt u in dit bericht)