Monumenten

Bergen op Zoom stad telt bijna 650 monumenten. Bergen op Zoom kent monumenten en monumenten: oude en jonge, grote en kleine, zeldzame en veelvoorkomende, rijks en gemeentelijke.  De belangrijkste staan op de rijksmonumentenlijst, ruim 200 gebouwen. Bovenaan staan de Gevangenpoort, een van de oudste van ons land, het Stadhuis, de Gertrudiskerk en natuurlijk het Markiezenhof. Een uniek bouwwerk want het Markiezenhof is het enige, nog gave laatmiddeleeuwse stadspaleis in de Nederlanden. Er waren er ongeveer 45. Ook veel woonhuismonumenten prijken op de rijkslijst.  Opvallende voorbeelden zijn Huize London in de Lievevrouwestraat en de Arcke Noë aan de Zuidzijde Haven.
De overige monumenten, voornamelijk woonhuizen komen voor op de gemeentelijke monumentenlijst. Het kleinste monument is het spuihuisje aan de kop van de gedempte haven.
Bergen op Zoom had ooit meer oude bouwwerken, maar het is een feit dat nagenoeg alle bouwwerken uit het rijke roomse leven zijn verdwenen: kerken, kloosters en kapellen, scholen en patronaatsgebouwen. Met name de afbraak van het kloostercomplex aan de Burg. van Hasseltstraat in 1982 en van het Juvenaat aan de Antwerpsestraat in 1993 is zeer betreurenswaardig. Met betrekking tot de jonge monumenten gaat Bergen op Zoom niet altijd even doordacht om. Voor het rijksmonument de Maagd is indertijd een sloopvergunning aangevraagd en geweigerd door Den Haag, het gemeentebestuur wenste de Wilhelminakazerne, nu Centrum voor de Kunsten, af te breken maar de rijksgebouwendienst weigerde toen de verkoop, voor het oude postkantoor dreigde eveneens de slopershamer. Maar ook eeuwenoude monumenten in deze gemeente worden soms bedreigd met sloop. Nog maar enkele jaren geleden moest de Vereniging Binnenstad met een verzoek tot plaatsing op de rijksmonumentenlijst voorkomen dat de Grebbe, een overkluist kanaal uit de middeleeuwen, door de gemeente aan de binnenzijde met spuitbeton werd overdekt. Inmiddels is de Grebbe gerestaureerd en kan deze een toeristische trekpleister van jewelste worden.
Gezien de ervaringen in het verleden en de tweede statutaire doelstelling van de Geschiedkundige Kring  - opkomen voor het behoud van het cultureel erfgoed – volgt de Kring de gemeente nauwlettend. Dit in overleg met ander erfgoedorganisaties.

Links die handig kunnen zijn voor bezichtiging van monumenten:

http://www.sbm-boz.nl/
http://www.uitinbrabant.nl/uib/bergenopzoom/site
http://verenigingbinnenstad.net/
http://www.ertussenuit.com/details/3482.htm
http://www.bergenopzoom.nu/
http://www.bijzonderbrabant.nl/lokatie.aspx?ID=65008
http://www.uitinbrabant.nl/uib/bergenopzoom/site/nieuws/detail/A_25908741.html
http://www.ravelijnfair.nl/