Dit komt niet meer terug

Het nieuwe jaar begint alweer met vuurwerk: Dick Westerhof attendeert U (via ons) op een prachtig schilderstuk dat helaas niet meer tot het erfgoed van Bergen op Zoom behoort. Gelukkig is het wel tijdens een uitstapje naar de zuiderburen alsnog te bewonderen. Dick schreef ons het volgende:

Gisteren bezochten mijn vrouw en ik het museum Mayer van den Bergh in Antwerpen. Hier hang een Triptiek “Calvarie met stichterspaar” van Quinten Metsys (1465-1530). De tekst hierbij is bijzonder:

De triptiek van Quinten Metsys die ooit de Maagdkerk sierde
De triptiek van Quinten Metsys die als altaarstuk ooit de Maagdkerk sierde

Een triptiek voor een dak
Antiquair Francois van Waegeninge kocht dit werk, als tussenpersoon, voor kunstverzamelaar Fritz Mayer van den Bergh van de pastoor van de H. Maagdkerk te Bergen op Zoom. 
De toestemming voor verkoop die de bisschop gaf, was ingegeven door financiële redenen : de nieuwe pastorie wachtte immers op een zinken dakbedekking.
einde citaat.
met vriendelijke groeten, Leni & Dick Westerhof

En dat voor een in onzer ogen gering bedrag van 2000 oude Belgische francs….. Een foto is maar een zwakke afschaduwing van het origineel. Voor bekijken van het origineel volstaat een tripje naar Antwerpen. Lijkt ons geen straf. (na restauratie is het vanaf najaar 2023 te zien in het MAS, als een der topstukken van een daar gehouden tentoonstelling; daarna gaat het terug naar het museum Mayer)
Als redactie zijn we trouwens erg blij met zulke tips; dus maak van uw hart geen moordkuil, kom op met uw vondsten en ontdekkingen!
Kort na ontvangst van bovenstaande tip attendeerde Jan Peeters attendeerde ons er op dat in de Waterschans van 1991 door Fons Gieles een artikel aan dit altaarstuk is gewijd. Hierin is meer te lezen over het kunstwerk, en de verkoop. Niet duidelijk is wie de afgebeelde schenkers waren, hoewel tussen de regels door een vermoeden valt te lezen. Ook blijft onzeker hoe dit kunstwerk in de H. Maagdkerk terecht is gekomen. (GCA Juten stelt in zijn ‘Beschrijving van Bergen op Zoom en omstreken‘:  “Het groote altaar is in 1861 gebouwd door den schrijnwerker C. J. Rogier te Bergen op Zoom en den beeldhouwer Peeters uit Turnhout, volgens de teekening van den architect Cels uit Brussel, en daarin is opgenomen het tafereel der Verrijzenis, afkomstig uit de oude schuurkerk” (pag 51).
Het artikel van Gieles is eigenlijk het eerste van twee; de jongere historie van deze triptiek vanaf 1877 zou (na verder onderzoek) in een tweede deel gepubliceerd worden. Als gevolg van ziekte en overlijden van Fons Gieles is dit voorgenomen deel 2 echter niet meer tot stand gekomen.
Voor de compleetheid dient hierbij vermeld te worden dat dank zij bemoeienis van ………………. tegenwoordig een copie van dit werk in de Gertrudiskerk is te vinden.

Vergelijkbare berichten

  • Nieuwe ledendag – 15 april 2026

    In het voorjaar van 2026 organiseert de Geschiedkundige Kring van Stad en Land van Bergen op Zoom een speciale Nieuwe ledendag voor leden die zich recent hebben aangesloten en graag nader kennis willen maken met onze activiteiten.

  • Kerkbrand: een flashback

    De brand in Parijs, waarbij de Notre Dame in vlammen opging, roept voor Bergenaren de herinnering op aan 10 april 1972, toen de Gertrudiskerk hetzelfde lot onderging

  • Logendag

    De Bergse School voor Geschiedenis is een begrip in de stad; zij deelt deze eer met gelijksoortige initiatieven in andere steden. Jaarlijks komen deze scholen bijeen om ervaringen uit te wisselen en elkaar te verrijken. Dir verslag werd ingezonden door de voorzitter van de Bergse School, Jan Hopstaken.

  • Feestelijke start van het jubileumjaar

    De Geschiedkundige Kring hield een feestelijke start van het jubileumjaar in het Vestzaktheater achter het Zwijnshoofd. Bij deze opening werd het programma voor het komende jaar geschetst en werden twee cadeautjes uitgepakt.