Buskruitramp in beeld

In Heeze vindt jaarlijks tijdens de Brabantsedag een grootste optocht plaats. De grootste theaterparade van het jaar, zoals men zelf aangeeft. Daarin presenteren diverse bouwclubs (nu voor de 66e keer!) een rijdend tafereel dat (uiteraard) refereert aan de Brabant en haar geschiedenis. Net als bij ons de vastenavond-optocht, en Zundert het bloemencorso. Dit jaar was het thema ‘Alles uit de kast’. Dit jaar was de stoet op 30 augustus, en warempel! zelfs een wagen die verwees naar een stukje Bergse geschiedenis. Daarbij werd wel een heel bijzondere invulling gegeven aan dat ‘alles uit de kast’, want dat kwam het toen wel op die dag….

Instortende gevels
Bouwclub/vriendenkring ‘De Rooie Hoek‘ had het plan opgevat om de Ontploffing van de Stoelemat op 29 maart 1831 aan de vergetelheid te ontrukken. Daarvoor is aan de hand van een fraai ontwerp een enorme wagen gebouwd, waarop de gevels van de huizen na de ontploffing geheel instorten. Een korte uitleg van het ontwerp vertelt de voorzitter van de bouwclub, Thomas van de Groenendaal. (het zij de club vergeven dat volgens hen het kruithuis toen ‘in het midden van de stad lag’. In feite was dat in het bastion Stoelemat, dat deel uitmaakte van de omringende vesting; ongeveer waar nu de Bergse Dumphal staat)

Gedoopt
De dag vooraf werd de wagen volgens traditie eerst gedoopt. Daarvoor was uitgenodigd Dennis van Nieuwenhuizen, voorzitter van de Stichting Vestingwerken Westelijk Noord Brabant. (deze stichting is de erfopvolger van de Vrienden van de West-Brabantse Waterlinie van Ans van de Berg) Als militair historicus paste hem dit wel, temeer omdat hij ook initiator was achter de gedenksteen bij de Gevangenpoort die naar dezelfde ramp verwijst.
Publieksprijs
Ofschoon het, nu u dit leest, een beetje te laat is om de optocht te gaan bekijken, is het toch mogelijk om deze te bezien. Omroep Brabant stelt van elke wagen van deze stoet een filmpje beschikbaar op de eigen website. Daar leest u ook dat deze wagen de publieksprijs heeft gewonnen.

Terugkijken
De hele uitzending is hier nog te bekijken. In stukjes kan ook: Zo gingen de wagens door de straten van Heeze Het bedoelde tafereel is wagen 13.
Als deze ramp u tot nog toe onbekend was, of u er sowieso meer van wilt weten, kijkt u dan eens naar de volgende artikelen:
Waterschans, De Geschiedenis van Bergen op Zoom door G.A. Huijbregts, pag 154
Website; De eerste nationale ramp was in Bergen op Zoom
BNdeStem: Gedenkplek trekt buskruitramp uit het vergeethoekjeDennis wil monument en belevingscentrum
Westbrabants Archief: prenten kruidmagazijnprenten en schadekaart kruitmagazijn
Als u rondkijkt in de Lievevrouwestraat zal u opvallen dat van vele gevels de traptoppen ontbreken, terwijl die wel op de prenten staan. Ook is aan de Lievevrouwekerk (nu theater De Maagd) nog schade te zien vanuit de Potterstraat, het herstelde dak is lager dan het eerdere.
Ten slotte zij toch opgemerkt dat het eigenlijk wat pijnlijk is dat er vooral van elders aandacht op deze ramp wordt gevestigd, maar in het Bergse is er nauwelijks of geen aandacht (meer) voor.

Oproep
Omdat uw verslaggever op 30 augustus niet in Heeze kon zijn, ontbreken helaas verduidelijkende foto’s bij dit artikel. Vandaar een oproep: wie was er wel bij, en wil zijn foto’s beschikbaar stellen? reacties aan de webmaster@geschiedkundigekringboz.nl)

Vergelijkbare berichten

  • St Jacobspoort opgegraven

    Een (deel van) de uit eind 15e cq begin 16e eeuw daterende stadspoort is bij het bouwrijp maken van het vroegere Spiritus-(Nedalco) terrein blootgelegd. Een belangrijk historisch relict dat al dateert van vóór de vestingtijd. Als deze resten zichtbaar blijven, houden ze mede de herinnering levend aan zowel de handelsstad als vestingstad die beide voor de Nederlanden een belangrijke rol vervulden.

  • Muur Smitsvest heet weer Gadellière

    Op 4 november 2016 werd de naamsteen van Gadellière (opnieuw) onthuld. Dit als bekroning op de restauratie van de in verval geraakte vestingmuur langs het Smitsvest.

  • Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet

    Zondag 8 mei 2022 vindt weer het programma Open Joodse Huizen plaats. Na twee jaar stilstand vanwege coronabeperkingen kan de bezoeker thans weer kennis nemen van hetgeen Joodse stadgenoten tijdens WO II meemaakten en moesten ondergaan. Ook verzetsactiviteiten gerelateerd aan Joodse mensen komen aan bod.

  • Een echte verrassing

    Een handgeschreven boek over de Bergse geschiedenis werd ons zomaar in de schoot geworpen

  • Excursie in het Markiezenhof

    Een excursie met een echte deskundige als monumentenarchitect Jan Weyts is altijd genieten. Wie meende het Markiezenhof wel gezien te hebben, moet eens met deze gids meelopen. Dan leer je pas kijken, of liever, het gebouw ‘lezen’.

  • Welkom op onze nieuwe Website!

    De ontwikkeling van de website staat nooit stil en vol trots heet de websiteredactie u dan ook welkom op de vernieuwde website! Nu ook geschikt voor telefoon en tablet.