Zes eeuwen zilver in en rond Bergen op Zoom
Er is heel wat te melden over de afgelopen maanden, vooral over nieuwe bijzondere voorwerpen.
Maar laat ik eerst een lofzang aanheffen op de 23 dappere vrijwilligers die in het Markiezenhof aan het poetsen zijn geslagen. En hoe. De foto’s geven een goed beeld van hun inspanningen en het resultaat: bijna als nieuw!
Geweldig, die zelfgemaakte schort! Per aspera, ad astera!
Johanna Jacobs en haar team werken enorm hard aan de tentoonstelling. Vorm en inhoud voor elkaar krijgen vergt veel tijd en energie. En dat voor 14 verhaallijnen. Aan een aantal ontwerpers is gevraagd een conceptplan in te dienen voor het design van één van die verhaallijnen in een specifieke ruimte in het Markiezenhof. Uit hun midden is een winnaar gekomen, die nu de volgende fase voor dit boeiende onderdeel ingaat.
Eén van die verhaallijnen zal zijn “Het ambacht van de goud- en zilversmeden”. Het verheugt ons zeer dat een verzamelaar erin toegestemd heeft zijn miniatuurkashouderinterieur in bruikleen te willen geven voor de tentoonstelling. Zeer veel dank daarvoor!
De miniatuurkashouderij, niet Bergs, wel prachtig.
Er wordt nog veel onderzoek gedaan, omdat we in wezen weinig detailkennis hebben over de Bergse zilversmeden. Van de “Meester met de Ster” hebben we verscheidene voorwerpen. Maar wie was hij? Of waren er meerderen die hetzelfde meesterteken gebruikten? Over welke periode dan? Allemaal vragen die om een antwoord schreeuwen.
Die vragen kwamen opnieuw aan de orde toen er een paar zgn. pijpkandelaars op de markt kwam, via antiquair Joep Haffmans uit Utrecht, gemaakt in Bergen op Zoom, door onze Meester met de ster, jaarletter E:
Twee pijpkandelaars, Bergen op Zoom De nog steeds onbekende “Meester met de ster”
De kandelaars hebben inmiddels een nieuwe eigenaar gevonden. We hebben de toezegging dat ze op de tentoonstelling en in het boek te bekijken zullen zijn. Fijn.
Jean-Pierre van Rijen is al lange tijd bezig met een ander hoofdpijndossier: de jaarletterreeksen. Dat is lastig, deels omdat we ( voor deze puzzel) maar betrekkelijk weinig voorwerpen hebben, deels omdat we maar twee voorwerpen hebben waarvan redelijk zeker is in welk jaar ze gemaakt zijn. Het ontmaskeren van valse stukken hielp klaarheid te brengen. Maar inmiddels is hij, als echte wetenschapper, toch bij zijn “voorlopige hypothese D”. Althans voor de 17de eeuw. De 18de eeuw wordt nog een nieuwe puzzel. Dan hebben we nog minder voorwerpen en bovendien stort aan het eind van die eeuw het gilde systeem in elkaar, en daarmee de keuringssystematiek.
De set van maar liefst 24 vorken en lepels, gemaakt door Zacharias van Dalen, illustreert dit probleem op fraaie wijze. Het monogram ZVD is eenduidig. De rekening van het stadsbestuur, uit 1763/64, voor deze set is er ook. Maar op de voorwerpen zelf lijken jaarletter en stadskeur weggeslagen. Weer geen eenduidig aanknopingspunt. Grrrrr.
Over Wim Pelle, de ontwerper bij haardenfabriek Beckers in Bergen op Zoom, heb ik al eens geschreven. Tot mijn grote verrassing kwam ik op een veiling van het Rotterdamse Vendu Notarishuis opeens werk van hem tegen. Bingo! Veel zoeken helpt.
Suikerpot, melkkan, jampothouder en jamlepel. Gemaakt in 1942/43 door Wim Pelle, Bergen op Zoom, 1ste gehalte.
Wij zijn u dankbaar voor uw steun en houden u graag op de hoogte van de voortgang.
Graag wijs ik u er nog op dat de Stichting Bergen op Zilver de culturele ANBI-status heeft. Particulieren die ons financieel ondersteunen kunnen 125% van hun gift aftrekken van de inkomstenbelasting, bedrijven zelfs 150% van de vennootschapsbelasting.
Met vriendelijke groet,
Klaas Hielkema
Projectleider Bergen op Zilver Project:
“Zilver en Zilversmeden in het Markiezaat van Bergen op Zoom”
www.facebook.com/bergenopzilver
www.bergenopzilver.nl
tel.: 06 53164901 of 0164 685917
Bank: NL83 RABO 0302 5917 10 t.n.v. Stichting Bergen op Zilver
