Ongewenst erfgoed

Opschrift Bezirksverwaltung op het Klein Arsenaal is anno 2017 nog zichtbaar

Vandaag (5 september 2017) besteedt de BNdeStem onder de titel ‘Fout erfgoed, wat doe je er mee‘ aandacht aan een inmiddels 75 jarige muurschildering op de ‘achterzijde’ (Molenbergstraat, onderaan de Rijtuigweg) van het Klein Arsenaal. Het gaat om een opschrift dat de Duitse bezetter aanbracht. Het klein Arsenaal werd gebruikt door het districtsbestuur (Bezirksverwaltung, Lager 4). Na zoveel jaren blijkt uit het krantenbericht dat nabestaanden van verzetsmensen er moeite mee hebben dat deze aanduiding nog steeds aanwezig is.

Toch zijn er nog veel meer sporen in de stad aanwezig uit de Duitse tijd. Wat dacht u van de Vijverberg? Deel van een tankgracht die de hele stad omvatte. Ook de betonblokken langs de Zoom maakten hier deel van uit. Deze liggen vanaf halverwege het (nu weer toegankelijke) Oude Zoompad tot voorbij villa Helena aan de Zuidzijde Zoom. De re-enactmentgroep Maple Leaf spant zich met regelmaat in om ten minste een deel van deze Duitse erfenis zichtbaar te houden. En nu de Route van de Turf deze tankwering over de volle lengte passeert, is er nóg meer aandacht voor. Deze wering is in 2008 zelfs als gemeentelijk monument aangemerkt, als is ie in de monumentenlijst niet te vinden. De tankgracht waarvan de Vijverberg deel uitmaakt liep tot aan deze tankwering door, wat onder meer blijkt uit de afgebeelde Canadese veldkaart, die is samengesteld aan de hand van luchtfoto’s.

Canadese veldkaart van oktober 1944. Aan de Oostkant van de stad is de tankgracht (blauwe lijn) goed te zien

Wat maakt dit opschrift op het Klein Arsenaal dan zo gevoelig? Gaat het om het gebruik dat de Duitse bezetter van dit gebouw maakte dat zo beladen werkt? In de Waterschans is het antwoord (nog) niet gevonden. En je ontdekt dat je als ‘kind-van-na de-oorlog’ eigenlijk maar weinig weet over wat hier in de stad plaatsgreep tijdens de bezettingsjaren. Wie werpt hier meer licht op?
En wat is uw mening over het handhaven of verwijderen van deze tekst? Uw reacties stelt de redactie zeer op prijs.

Samengestelde luchtfoto waarop de tankgracht goed zichtbaar is. Bron: Dotkadata

Vergelijkbare berichten

  • Wonderwezens – bijzondere Bergse beesten in het Markiezenhof, verbonden met verhalen van nu

    Het Markiezenhof biedt dit jaar opnieuw een rijke schakering aan tentoonstellingen waarin de samenhang tussen erfgoed en actualiteit centraal staat. Voor leden van de Geschiedkundige Kring zijn vooral de Schatkamers en het Domein van de Zeeridder van belang, omdat daar de verbinding tussen verleden en heden expliciet wordt gelegd. Wonderwezens – Bijzondere Bergse Beesten Vanaf…

  • Hofzaallezing 2017-I: Handel en scheepvaart in de Scheldedelta

    De eerste Hofzaallezing van 2017 op 7maart besteedde aandacht aan de economische
    ontwikkelingen in de delta van de Schelde. De inleider van de avond, prof.dr. Peter Henderikx biedt met deze lezing een aanvulling op het standaardwerk ‘De geschiedenis van Zeeland’ uit 2012 waarin de steden Reimerswaal en Bergen op Zoom ontbreken, hetgeen hij als een lacune beschouwt.

  • Agge mar goed doet

    De carnavalsbals op 31 januari 1953 werden ruw onderbroken door de eerste berichten over dreigende dijkdoorbraken. Hoe de stad vervolgens op z’n kop stond werd in de vastenavendkrant van 1964 in de herinnering gebracht. De stichting vastenavend bracht twee proclamaties uit in een speciale editie van de vastenavendkrant.

  • Somme 1916: excursie naar een slagveld

    De dagexcursie naar de Somme op 30 september bleek een indrukwekkende reis, die de deelnemers veel informatie bood over een deel van de Eerste Wereldoorlog, dat zeker in het (toen) neutrale Nederland nauwelijks aandacht kreeg en krijgt. Toch was de strijd net zo bloedig als rondom Ieper, een jaar later. Voor- en tegenstanders zijn het ook na honderd jaar nog niet eens over de startegische waarde van deze slag, die honderdduizenden het leven kostte.

  • Arleniusdag

    In Aarle-Rixtel wordt op 14 oktober een dag gewijd aan het leven en werk van Arlenius. Dit is geen activiteit van de Kring, maar graag brengen we deze interessante dag onder de aandacht van onze leden.

  • Gertrude van Roode onderscheiden

    Tijdens de officiële sluiting van het jubileumjaar werd Gertrude van Roode benoemd als lid in de Orde van Oranje Nassau.

2 reacties

  1. Ik schrijf als hobby een artikel over de Duitse graven die na de oorlog aanwezig waren in Nederland en in Bergen op Zoom zou er een Ehrenfriedhof moeten zijn geweest. . Het zou tegenover de Ruytershove aan de Wouwseweg 29, volgens een artikel van Willem Tiemens, maar dat lijkt niet te kloppen. Ik ben op zoek naar achtergrondinformatie over die begraafplaats voor mijn artikel.

    1. Beste Onno,
      Verrassend dat je hier naar op zoek bent. Het is de tweede keer dat ik hier van hoor. Dat betekent dat er al eerder speurwerk naar gedaan is, maar dat dit kennelijk nog weinig heeft opgeleverd. Wel is bekend dat de aanleg van de Engelse en Canadese begraafplaats gebruik gemaakt is van een locatie die al door de Duitse bezetter gebruikt werd voor hun doden. Deze Duitse slachtoffers zijn later herbegraven in Nieuwegein en/of in Duitsland.
      Die eerste vraagsteller zal je verzoek met belangstelling vernemen. Dat stuur ik aan hem door. Het is aan hem om contact met je op te nemen. Hopelijk horen we hier meer van!
      Met vriendelijke groet.

Reacties zijn gesloten.