Bourgondische hofcultuur in BoZ

Dr Marion Boers beantwoordt vragen na de lezing

De eerste hofzaallezing van de inmiddels 21e editie was net als vorige jaren helemaal uitverkocht. Toch bleven er stoelen leeg; waren deze kaarthouders ziek, verhinderd of gewoon vergeten? Extra spijtig voor degenen die net naast de kaartverkoop grepen.
Na een welkomstwoord door museumdirecteur Cees Meijer, die tevens wat tips gaf over activiteiten in het museum (kindercolleges over WOII, actuele en komende tentoonstellingen) gaf Joss Hopstaken (adj directeur Westbrabants Archief) een inleiding op de lezing, een korte schets over Jan IV van Glymes die overleed in Segovia, begraven in Bergen op Zoom en daarna werd veroordeeld wegens majesteitsschennis. Zijn bezittingen werden door Philips II gesequestreerd (lees: in beslag genomen) en verkocht. Joss riep ook nog ‘Herfsttij der Middeleeuwen’ van Johan Huizinga in de herinnering, een hooggeprezen cultuurgeschiedenis over de late middeleeuwen, om deze periode vanuit onze eigen tijd te begrijpen. (nog steeds te koop, maar ook vrij te downloaden)

Huwelijksschilderij van Giovanni Arnolfini en zijn bruid Giovanna Cenami

Joss riep ook nog ‘Herfsttij der Middeleeuwen’ van Johan Huizinga in de herinnering, een hooggeprezen cultuurgeschiedenis over de late middeleeuwen, om deze periode vanuit onze eigen tijd te begrijpen. (nog steeds te koop, maar ook vrij te downloaden)

Dr Marion Boers wist met haar enthousiaste verteltrant daarna de zaal meteen te boeien. Duidelijk werd dat een Bourgondische maaltijd heel wat anders was dan de huidige horeca onder die naam meent te moeten offreren. Een Bourgondische maaltijd  was overigens slechts één van de uitingen van de zgn Magnificentia van een edelman. Ook kleding, en vooral stoffering van zijn verblijf droeg daar in niet geringe mate aan bij.
De sequestratie of inbeslagname van de bezittingen van Jan IV van Glymes door de Spaanse koning in 1567 leidde tot (openbare) verkoop van vele stukken uit o.m. het Markiezenhof. De boedellijsten zijn bewaard gebleven, en berusten in Brussel in het archief van Margaretha van Oostenrijk-Savoy, die toenmalige landvoogdes. (zie o.m. Slootmans: Jan metten lippen). Boers wijst er op dat in de boedellijsten vele belangrijke zaken ontbreken, die zonder twijfel aanwezig moeten zijn geweest.

Jan van Eyck, de geboorte van Johannes de Doper (afbeelding uit het Turijn-Milaan getijdenboek

Naar rato van hetgeen wel vermeld is, is er nauwelijks sprake van bijvoorbeeld zilver en galswerk. Het vermoeden is dan ook dat dat eerder (lee: bijtijds) in veiligheid werd gebracht door Jacqueline de Croy, de weduwe van Jan IV. Aan de hand van een aantal schilderijen toont Boers vervolgens hoe een ontvangstruimte als de Hofzaal was uitgerust en voorzien van stoffering. Ook slaapvertrekken werden breeduit geanalyseerd, inclusief het meubilair.

Een uitvoerig verslag van de (breedvoerige) lezing kunt u met de knop hier onder opvragen.


Artikel ophalen

Vergelijkbare berichten

  • Keldermans’ Christoffelschouw

    Dat TV programma’s door tijdnood vaak oppervlakkig blijven is geen nieuws. Toch was hetgeen de Van Rossempjes tijdens hun
    bezoek aan Bergen op Zoom over de Christoffelschouw te berde brachten wel héél schraal. Middels dit artikel kunt u alsnog kennis nemen van de rijkdom die deze schouw als middeleeuws kunstwerk vormt.

  • Een zilveren avond

    Leden van de geschiedkundige Kring en Vrienden van het Markiezenhof konden als bijna eersten proeven van de nieuwe zilvertentoonstelling en het boek ‘Zilver in en om Bergen op Zoom’ in handen houden.

  • Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet

    5 mei: Bevrijdingsdag! Voor hen die overleefden, en zij die werkten in het geheim, was de Duitse terugtocht eens te meer bevrijdend.
    Sommige stadgenoten niet meer terug uit de Duitse kampen. Op vijf plaatsen in Bergen op Zoom worden verhalen verteld over een aantal van deze mensen.
    Huiveringwekkend, maar uiterst leerzaam voor huidige generaties

  • Hofzaallezing 2013-II: Waterschappen in West Brabant

    In een (ondanks een besneeuwde stad) goed bezochte bijeenkomst hiel dijkgraaf Joseph Vos van het waterschap Brabantse Delta een boeiend betoog over de betekenis vroeger en nu van het waterschap dat nu geheel West Brabant omvat. Waterschappen hebben bij de ontwikkeling van Nederland een cruciale rol gespeeld. De organisatievorm is als typerend voor Nederland te benoemen; een dergelijke overheid komt elders in Europa niet voor.

  • Een weekend vol erfgoed: Open Monumentendagen 2025

    13 en 14 september 2025 Op zaterdag 13 en zondag 14 september openen in Bergen op Zoom opnieuw tientallen monumenten hun deuren voor het publiek. Tijdens Open Monumentendag kun je gratis kennismaken met de rijke historie van onze stad en omgeving. Denk aan kerken, woonhuizen, historische panden en bijzondere plekken die normaal gesproken niet toegankelijk…

  • Sancto Antonio 200 jaar; Hofzaallezing 2018-II

    De tweede Hofzaallezing op 13 maart 2018 was geheel gewijd aan de geschiedenis en de status vandaag de dag van de St Antoniusmolen aan de Halsterseweg. De bezoekers werden bovendien vergast op een kleine inleiding op de werking van een windmolen.