Bourgondische hofcultuur in BoZ

Dr Marion Boers beantwoordt vragen na de lezing

De eerste hofzaallezing van de inmiddels 21e editie was net als vorige jaren helemaal uitverkocht. Toch bleven er stoelen leeg; waren deze kaarthouders ziek, verhinderd of gewoon vergeten? Extra spijtig voor degenen die net naast de kaartverkoop grepen.
Na een welkomstwoord door museumdirecteur Cees Meijer, die tevens wat tips gaf over activiteiten in het museum (kindercolleges over WOII, actuele en komende tentoonstellingen) gaf Joss Hopstaken (adj directeur Westbrabants Archief) een inleiding op de lezing, een korte schets over Jan IV van Glymes die overleed in Segovia, begraven in Bergen op Zoom en daarna werd veroordeeld wegens majesteitsschennis. Zijn bezittingen werden door Philips II gesequestreerd (lees: in beslag genomen) en verkocht. Joss riep ook nog ‘Herfsttij der Middeleeuwen’ van Johan Huizinga in de herinnering, een hooggeprezen cultuurgeschiedenis over de late middeleeuwen, om deze periode vanuit onze eigen tijd te begrijpen. (nog steeds te koop, maar ook vrij te downloaden)

Huwelijksschilderij van Giovanni Arnolfini en zijn bruid Giovanna Cenami

Joss riep ook nog ‘Herfsttij der Middeleeuwen’ van Johan Huizinga in de herinnering, een hooggeprezen cultuurgeschiedenis over de late middeleeuwen, om deze periode vanuit onze eigen tijd te begrijpen. (nog steeds te koop, maar ook vrij te downloaden)

Dr Marion Boers wist met haar enthousiaste verteltrant daarna de zaal meteen te boeien. Duidelijk werd dat een Bourgondische maaltijd heel wat anders was dan de huidige horeca onder die naam meent te moeten offreren. Een Bourgondische maaltijd  was overigens slechts één van de uitingen van de zgn Magnificentia van een edelman. Ook kleding, en vooral stoffering van zijn verblijf droeg daar in niet geringe mate aan bij.
De sequestratie of inbeslagname van de bezittingen van Jan IV van Glymes door de Spaanse koning in 1567 leidde tot (openbare) verkoop van vele stukken uit o.m. het Markiezenhof. De boedellijsten zijn bewaard gebleven, en berusten in Brussel in het archief van Margaretha van Oostenrijk-Savoy, die toenmalige landvoogdes. (zie o.m. Slootmans: Jan metten lippen). Boers wijst er op dat in de boedellijsten vele belangrijke zaken ontbreken, die zonder twijfel aanwezig moeten zijn geweest.

Jan van Eyck, de geboorte van Johannes de Doper (afbeelding uit het Turijn-Milaan getijdenboek

Naar rato van hetgeen wel vermeld is, is er nauwelijks sprake van bijvoorbeeld zilver en galswerk. Het vermoeden is dan ook dat dat eerder (lee: bijtijds) in veiligheid werd gebracht door Jacqueline de Croy, de weduwe van Jan IV. Aan de hand van een aantal schilderijen toont Boers vervolgens hoe een ontvangstruimte als de Hofzaal was uitgerust en voorzien van stoffering. Ook slaapvertrekken werden breeduit geanalyseerd, inclusief het meubilair.

Een uitvoerig verslag van de (breedvoerige) lezing kunt u met de knop hier onder opvragen.


Artikel ophalen

Vergelijkbare berichten

  • Monumentendag voor jeugdige volwassenen

    Ouders en grootouders mochten een dag meekijken met hun (klein-) kinderen in de mooiste geschiedenisles die maar kunt bedenken. Je staat er midden in. Een eenmalig gebeuren dank zij het jubileumjaar van de Geschiedkundige Kring; tevens een langdurige traditie van de stichting Jeugdmonumentendag

  • Monumentale bomen in Bergen op Zoom

    in Waterschans 2021-III duikt onze redacteur Willem de Weert in het groene erfgoed in Gemeente Bergen op Zoom. Er staan inmiddels vele monumentale bomen op, al zijn er zeker nog vele bomen niet beschermd die hier wel degelijk voor in aanmerking zouden kunnen komen. De lijst van de gemeente met beschermde bomen is hier terug…

  • Helaas, geen Verhalensprokkelaar

    Een van de verrassingen tijdens de aftrap van het jubileumjaar van de Kring was de aankondiging van het platform: Verhalensprokkelaar.

  • Oude boeken? Niet weggooien!

    Oudere publicaties van de Geschiedkundige Kring zijn tegenwoordig maar lastig te vinden. Misschien staan ze bij u wel in de weg? Maar hoe kom je dat als geïnteresseerde te weten? Daar komt nu een oplossing voor. Om publicaties niet in de papierbak te laten belanden, kunt u ze nu via de Kring aanbieden. Te koop of gratis, net wat u wilt. En als u een (geschiedenis)boek zoekt, kunt dat ook laten weten.

  • Hofzaallezingen 2019: niet 4, maar 5 stuks !

    De traditionele hofzaallezingen staan in deze twintigste editie in het teken van het thema ‘Aarde’, analoog aan de tentoonstelling ‘Lage Landen’. Als bonus is er zelfs een vijfde lezing toegevoegd voor de vaste bezoekers van deze cyclus.

  • Kopie ontmoet kopie

    Sedert vrijdag 11 maart 2022 ‘ziet’ Menno van Coehoorn zijn complete meesterwerk, de vesting Bergen op Zoom. Dit heeft de vestingbouwkundige tijdens leven niet mogen beleven. Thans hangt zijn portret bij de maquette van de vesting en waterlinie.