Bourgondische hofcultuur in BoZ

Dr Marion Boers beantwoordt vragen na de lezing

De eerste hofzaallezing van de inmiddels 21e editie was net als vorige jaren helemaal uitverkocht. Toch bleven er stoelen leeg; waren deze kaarthouders ziek, verhinderd of gewoon vergeten? Extra spijtig voor degenen die net naast de kaartverkoop grepen.
Na een welkomstwoord door museumdirecteur Cees Meijer, die tevens wat tips gaf over activiteiten in het museum (kindercolleges over WOII, actuele en komende tentoonstellingen) gaf Joss Hopstaken (adj directeur Westbrabants Archief) een inleiding op de lezing, een korte schets over Jan IV van Glymes die overleed in Segovia, begraven in Bergen op Zoom en daarna werd veroordeeld wegens majesteitsschennis. Zijn bezittingen werden door Philips II gesequestreerd (lees: in beslag genomen) en verkocht. Joss riep ook nog ‘Herfsttij der Middeleeuwen’ van Johan Huizinga in de herinnering, een hooggeprezen cultuurgeschiedenis over de late middeleeuwen, om deze periode vanuit onze eigen tijd te begrijpen. (nog steeds te koop, maar ook vrij te downloaden)

Huwelijksschilderij van Giovanni Arnolfini en zijn bruid Giovanna Cenami

Joss riep ook nog ‘Herfsttij der Middeleeuwen’ van Johan Huizinga in de herinnering, een hooggeprezen cultuurgeschiedenis over de late middeleeuwen, om deze periode vanuit onze eigen tijd te begrijpen. (nog steeds te koop, maar ook vrij te downloaden)

Dr Marion Boers wist met haar enthousiaste verteltrant daarna de zaal meteen te boeien. Duidelijk werd dat een Bourgondische maaltijd heel wat anders was dan de huidige horeca onder die naam meent te moeten offreren. Een Bourgondische maaltijd  was overigens slechts één van de uitingen van de zgn Magnificentia van een edelman. Ook kleding, en vooral stoffering van zijn verblijf droeg daar in niet geringe mate aan bij.
De sequestratie of inbeslagname van de bezittingen van Jan IV van Glymes door de Spaanse koning in 1567 leidde tot (openbare) verkoop van vele stukken uit o.m. het Markiezenhof. De boedellijsten zijn bewaard gebleven, en berusten in Brussel in het archief van Margaretha van Oostenrijk-Savoy, die toenmalige landvoogdes. (zie o.m. Slootmans: Jan metten lippen). Boers wijst er op dat in de boedellijsten vele belangrijke zaken ontbreken, die zonder twijfel aanwezig moeten zijn geweest.

Jan van Eyck, de geboorte van Johannes de Doper (afbeelding uit het Turijn-Milaan getijdenboek

Naar rato van hetgeen wel vermeld is, is er nauwelijks sprake van bijvoorbeeld zilver en galswerk. Het vermoeden is dan ook dat dat eerder (lee: bijtijds) in veiligheid werd gebracht door Jacqueline de Croy, de weduwe van Jan IV. Aan de hand van een aantal schilderijen toont Boers vervolgens hoe een ontvangstruimte als de Hofzaal was uitgerust en voorzien van stoffering. Ook slaapvertrekken werden breeduit geanalyseerd, inclusief het meubilair.

Een uitvoerig verslag van de (breedvoerige) lezing kunt u met de knop hier onder opvragen.


Artikel ophalen

Vergelijkbare berichten

  • Hofzaallezing 2013-III: Humorenleer en middeleeuwse muziek

    De Hofzaal was de juiste entourage voor een college geneeskunst door Jan Yperman, chirurgijn in Yper omstreeks 1300. De bezoekers werden verwelkomd door twee dames van de muziekgroep Wronghel en Wei die met de zoete klanken uit hun middeleeuwse instrumenten en authentieke middeleeuwse kledij het plaatje helemaal àf maakten.

    Wronghel en Wei verwelkomde de bezoekers met middeleeuwse muziek en gebruikten daarbij authentiek replica’s van middeleeuwse instrumentenWronghel en Wei verwelkomde de bezoekers met middeleeuwse muziek en gebruikten daarbij authentiek replica’s van middeleeuwse instrumenten
    Toen daarna Jan Yperman voor de immer imposante Christoffelschouw trad werd het beeld alleen maar completer.

  • Wad ’n otskaai

    Dialectwoorden zijn voor de ‘autochtonen’ onmiddellijk herkenbaar…., of niet! De verbazing van een groep cursisten op de School voor geschiedenis over bovenstaande uitdrukking leidde tot een kleine speurtocht met een wat verrassend resultaat.

  • Presentatie boek over familie Rogier (ledengeschenk 2016)

    Hoe kan een boek over de familie Rogier beter worden gepresenteerd dan met muziek uit een orgel, gebouwd door een lid vandeze familie? De aanbieding van het nieuwste ledengeschenk vond dan ook plaats in de Gertrudiskerk. Yolande Kortlever mocht het eerste exemplaar onder loftuitingen aan haar gericht in ontvangst nemen.

  • Kinderboek over de Zuiderwaterlinie: steun de crowdfunding!

    De Geschiedkundige Kring wijst graag op een bijzonder initiatief van Saskia van Oversteeg, dat direct raakt aan ons erfgoed. In samenwerking met de Alliantie Zuiderwaterlinie werkt zij aan een kinderboek dat jonge lezers op speelse en toegankelijke wijze kennis laat maken met een uniek stuk Nederlandse geschiedenis. Menno en het ontstaan van de Zuiderwaterlinie Het…

  • Raak? Nét niet….

    Inmiddels zal wel bekend zijn dat Markiezenhof nét naast de winst greep.
    Dat wil niet zeggen dat er nu niets gebeurt…..

  • Nogmaals: “De Zuid”

    Een reactie op het eerdere bericht over een gietijzeren tableautje werpt een nieuw licht op dit Bergse kleinood