Buskruitramp in beeld

In Heeze vindt jaarlijks tijdens de Brabantsedag een grootste optocht plaats. De grootste theaterparade van het jaar, zoals men zelf aangeeft. Daarin presenteren diverse bouwclubs (nu voor de 66e keer!) een rijdend tafereel dat (uiteraard) refereert aan de Brabant en haar geschiedenis. Net als bij ons de vastenavond-optocht, en Zundert het bloemencorso. Dit jaar was het thema ‘Alles uit de kast’. Dit jaar was de stoet op 30 augustus, en warempel! zelfs een wagen die verwees naar een stukje Bergse geschiedenis. Daarbij werd wel een heel bijzondere invulling gegeven aan dat ‘alles uit de kast’, want dat kwam het toen wel op die dag….

Instortende gevels
Bouwclub/vriendenkring ‘De Rooie Hoek‘ had het plan opgevat om de Ontploffing van de Stoelemat op 29 maart 1831 aan de vergetelheid te ontrukken. Daarvoor is aan de hand van een fraai ontwerp een enorme wagen gebouwd, waarop de gevels van de huizen na de ontploffing geheel instorten. Een korte uitleg van het ontwerp vertelt de voorzitter van de bouwclub, Thomas van de Groenendaal. (het zij de club vergeven dat volgens hen het kruithuis toen ‘in het midden van de stad lag’. In feite was dat in het bastion Stoelemat, dat deel uitmaakte van de omringende vesting; ongeveer waar nu de Bergse Dumphal staat)

Gedoopt
De dag vooraf werd de wagen volgens traditie eerst gedoopt. Daarvoor was uitgenodigd Dennis van Nieuwenhuizen, voorzitter van de Stichting Vestingwerken Westelijk Noord Brabant. (deze stichting is de erfopvolger van de Vrienden van de West-Brabantse Waterlinie van Ans van de Berg) Als militair historicus paste hem dit wel, temeer omdat hij ook initiator was achter de gedenksteen bij de Gevangenpoort die naar dezelfde ramp verwijst.
Publieksprijs
Ofschoon het, nu u dit leest, een beetje te laat is om de optocht te gaan bekijken, is het toch mogelijk om deze te bezien. Omroep Brabant stelt van elke wagen van deze stoet een filmpje beschikbaar op de eigen website. Daar leest u ook dat deze wagen de publieksprijs heeft gewonnen.

Terugkijken
De hele uitzending is hier nog te bekijken. In stukjes kan ook: Zo gingen de wagens door de straten van Heeze Het bedoelde tafereel is wagen 13.
Als deze ramp u tot nog toe onbekend was, of u er sowieso meer van wilt weten, kijkt u dan eens naar de volgende artikelen:
Waterschans, De Geschiedenis van Bergen op Zoom door G.A. Huijbregts, pag 154
Website; De eerste nationale ramp was in Bergen op Zoom
BNdeStem: Gedenkplek trekt buskruitramp uit het vergeethoekjeDennis wil monument en belevingscentrum
Westbrabants Archief: prenten kruidmagazijnprenten en schadekaart kruitmagazijn
Als u rondkijkt in de Lievevrouwestraat zal u opvallen dat van vele gevels de traptoppen ontbreken, terwijl die wel op de prenten staan. Ook is aan de Lievevrouwekerk (nu theater De Maagd) nog schade te zien vanuit de Potterstraat, het herstelde dak is lager dan het eerdere.
Ten slotte zij toch opgemerkt dat het eigenlijk wat pijnlijk is dat er vooral van elders aandacht op deze ramp wordt gevestigd, maar in het Bergse is er nauwelijks of geen aandacht (meer) voor.

Oproep
Omdat uw verslaggever op 30 augustus niet in Heeze kon zijn, ontbreken helaas verduidelijkende foto’s bij dit artikel. Vandaar een oproep: wie was er wel bij, en wil zijn foto’s beschikbaar stellen? reacties aan de webmaster@geschiedkundigekringboz.nl)

Vergelijkbare berichten

  • Geschiedenisquiz 2023

    De 18e quiz waar u uw kennis van de Bergse geschiedenis (en méér) met anderen kunt meten. Schrijf uw team nu in en ga met dit bericht in training voor de eeuwige roem!

  • Bourgondische hofcultuur in BoZ

    Marion Boers maakte korte metten met de zogenaamde bourgondische maaltijden die enige tijd populair waren. Het voedsel werd daar op een jolige manier aangeboden op houten planken uitgestald op volle tafels, en bestek ontbrak sowieso. Eten met je handen en zo was dus ‘bourgondisch’. ‘Integendeel’, vertelde Boers, ‘maaltijden in die tijd waren aan vele regels gebonden’. Bart van Loo bracht het boek ‘Bourgondiers’ uit, dat een duidelijk beeld schetst van de expansie die de Bourgondische hertogen realiseerden en daarmee hun hofrituelen verder verspreidden.

  • Agge mar goed doet

    De carnavalsbals op 31 januari 1953 werden ruw onderbroken door de eerste berichten over dreigende dijkdoorbraken. Hoe de stad vervolgens op z’n kop stond werd in de vastenavendkrant van 1964 in de herinnering gebracht. De stichting vastenavend bracht twee proclamaties uit in een speciale editie van de vastenavendkrant.

  • Rommetom Anton

    op 2 februari kunde smiddags in Den Enghel deelneme n’aan ”n bijèènkomst die int teke’staa van boer Anton en de vastenavend. Reken mar, da wor `n carnavaleske gebeurtenis. Dèèr wilde nie ontbreke! Kunde gelijk effe lengst de pop-up-stoor mee vastenavend spullekes kuiere in de Fortuinstraat. Ge kun dèèr terecht op donderdag en vrijdagmiddag, én de zaterdag d’n ééle dag. Kun d’oew eige teminste netjes aankleje voor dadde naar d’n Engel gaat, ééj?

  • Polders in kaart

    Een prachtig boek van Willem van Ham over de zgn Gastelse kaart ligt zeer binnenkort in de winkel