Een raadselachtig schot

Het is alweer enige tijd geleden dat een lid van de redactie werd geattendeerd op een opmerkelijk fenomeen dat je kunt zien vanuit de Moeregrebstraat. Met excuses aan de tipgever, maar eerlijk gezegd weet ik niet (meer) wie dat was. Hij vertelde me tijdens een excursie naar de Somme dat er in een achtergevel van een huis aan de Rijkebuurtstraat een kogel zat, die vanaf de straat zichtbaar is. Dat zijn we natuurlijk gaan bekijken. En ja hoor, in de achtergevel van het pand Rijkebuurtstraat 20 is direct onder de dakgoot inderdaad een kogel te zien die half in de gevel was gedrongen. Op bijgaande foto’s is de situatie weergegeven.

Een detailopname laat de kogel nog eens duidelijk zien.
Een detailopname laat de kogel nog eens duidelijk zien.

Het eerste wat je je afvraagt is of er ooit aandacht aan dit vreemde fenomeen is besteed. In onze eigen Waterschans bleek hierover niets te vinden. Ook de rubriek Van Bergse bodem van BNdeStem hielp ons niet verder. Navraag bij de eigenaar van het pand (fam van de Bergh) is nog niet gedaan. Wat intrigeert is dat deze kogel juist in dit deel van de stad in een gevel zit; hij zou dus moeten zijn afgevuurd vanaf de noordzijde van de stad.

  • Het kan geen Franse kogel zijn; de aanval in 1747 vond immers plaats aan de zuidwestelijke zijde, waarbij de Hoogstraat (en nog veel meer) verloren ging.
  • De Spaanse belegering in 1588 door Farnese (Parma) lijkt weinig waarschijnlijk, omdat toen de ruiterij van Paulus en Marcelis Bakx de Spanjaarden voldoende ver van de stad vandaan hielden om een beschieting mogelijk te maken.
  • Het beleg van 1622 behoort tot de mogelijkheden, omdat Spinola toen wel aan de noordzijde van de stad zijn kampement had opgeslagen. Wel van belang is te weten, of de reikwijdte van de kanonnen toen al voldoende groot was om deze plek van buiten de stad te kunnen bereiken. Er zijn onder de lezers vast mensen die hier meer over weten te vertellen.
  • Een andere mogelijkheid is dat deze kogel is afgevuurd op 8 maart 1814, toen de Engelsen het Franse leger van Napoleon de stad uit trachtten te jagen. Toen is er rondom Gadelière en de noordmolen (nu Molenbergstraat), waarin de Fransen zich verschanst hadden, zwaar gevochten. Dan zou deze kogel bij de bovenvermelde excursie er precies tweehonderd jaar zitten.

Kortom, raadsels genoeg. De vraag aan de lezers is dan ook: wie kan ons meer over dit wel heel merkwaardige fenomeen in het Bergse vertellen? Uw reactie kunt u in de ruimte hieronder plaatsen.

Vergelijkbare berichten

  • Zilverboek: nu nog extra voordelig!

    De stichting Bergen op Zilver is inmiddels een aantal jaren bezig om de nog nagenoeg onbekende geschiedenis van de zilversmeden in en om Bergen op Zoom in kaart te brengen. Het blijkt een lacune in de actuele geschiedschrijving. Inmiddels zijn maar liefst 362 zilversmeden gevonden in allerlei archieven, waarvan 295 werkten in Bergen op Zoom, 18…

  • De Schutterskraag uit Zevenbergen

    Een sieraad wat inmiddels al vele tongen heeft losgemaakt en alom bewondering trekt is de zilveren schutterskraag van het Sint Jorisgilde in Zevenbergen. Ofschoon het ook werd besproken in hofzaallezing 2 van 2017 verdient dit pronkstuk een apart artikel.

  • Bergs zilver: nieuwsbrief 11

    Ofschoon er sedert de tentoonstelling op deze website geen nieuwsbrief over het zilver werd geplaatst, zit de stichting BoZilver bepaald niet stil. Om deze activiteiten meer onder uw aandacht te brengen treft u hierbij de (alweer ) 11e nieuwsbrief aan.

  • Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet

    Zondag 8 mei 2022 vindt weer het programma Open Joodse Huizen plaats. Na twee jaar stilstand vanwege coronabeperkingen kan de bezoeker thans weer kennis nemen van hetgeen Joodse stadgenoten tijdens WO II meemaakten en moesten ondergaan. Ook verzetsactiviteiten gerelateerd aan Joodse mensen komen aan bod.

  • De Kode van de KrIng

    De werkgroep Jeugd laat de ‘Oude Kist’ niet alleen….

2 reacties

  1. Zou de kogel in de achtergevel een ‘eigen’ kogel kunnen zijn?
    Vanuit de stad afgeschoten naar aanvallers buiten de stad, maar te laag of verkeerd gericht en daarom aan de verkeerde kant in dit huis blijven steken?

    1. Niets is uitgesloten, maar omdat de reikwijdte van kanonnen vrij gering was, stonden deze zo ver mogelijk naar voren op de wallen. Het lijkt dan onwaarschijnlijk dat er een schot vanaf de blokstallen richting Kijk in de Pot gestuurd zou zijn. Dat is de reden dat ik denk aan de gevechten in de nacht van 8 maart 1814; toen is er rondom Steenbergsepoort en Gadellière en Noordmolen (nu Molenberg) hevig gevochten. Zie daarvoor het artikel van Ad van den Bulck in Waterschans 2014-1: Een verrassingsaanval op Bergen op Zoom, en de bijgaande kaart

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *