Een raadselachtig schot

Het is alweer enige tijd geleden dat een lid van de redactie werd geattendeerd op een opmerkelijk fenomeen dat je kunt zien vanuit de Moeregrebstraat. Met excuses aan de tipgever, maar eerlijk gezegd weet ik niet (meer) wie dat was. Hij vertelde me tijdens een excursie naar de Somme dat er in een achtergevel van een huis aan de Rijkebuurtstraat een kogel zat, die vanaf de straat zichtbaar is. Dat zijn we natuurlijk gaan bekijken. En ja hoor, in de achtergevel van het pand Rijkebuurtstraat 20 is direct onder de dakgoot inderdaad een kogel te zien die half in de gevel was gedrongen. Op bijgaande foto’s is de situatie weergegeven.

Een detailopname laat de kogel nog eens duidelijk zien.
Een detailopname laat de kogel nog eens duidelijk zien.

Het eerste wat je je afvraagt is of er ooit aandacht aan dit vreemde fenomeen is besteed. In onze eigen Waterschans bleek hierover niets te vinden. Ook de rubriek Van Bergse bodem van BNdeStem hielp ons niet verder. Navraag bij de eigenaar van het pand (fam van de Bergh) is nog niet gedaan. Wat intrigeert is dat deze kogel juist in dit deel van de stad in een gevel zit; hij zou dus moeten zijn afgevuurd vanaf de noordzijde van de stad.

  • Het kan geen Franse kogel zijn; de aanval in 1747 vond immers plaats aan de zuidwestelijke zijde, waarbij de Hoogstraat (en nog veel meer) verloren ging.
  • De Spaanse belegering in 1588 door Farnese (Parma) lijkt weinig waarschijnlijk, omdat toen de ruiterij van Paulus en Marcelis Bakx de Spanjaarden voldoende ver van de stad vandaan hielden om een beschieting mogelijk te maken.
  • Het beleg van 1622 behoort tot de mogelijkheden, omdat Spinola toen wel aan de noordzijde van de stad zijn kampement had opgeslagen. Wel van belang is te weten, of de reikwijdte van de kanonnen toen al voldoende groot was om deze plek van buiten de stad te kunnen bereiken. Er zijn onder de lezers vast mensen die hier meer over weten te vertellen.
  • Een andere mogelijkheid is dat deze kogel is afgevuurd op 8 maart 1814, toen de Engelsen het Franse leger van Napoleon de stad uit trachtten te jagen. Toen is er rondom Gadelière en de noordmolen (nu Molenbergstraat), waarin de Fransen zich verschanst hadden, zwaar gevochten. Dan zou deze kogel bij de bovenvermelde excursie er precies tweehonderd jaar zitten.

Kortom, raadsels genoeg. De vraag aan de lezers is dan ook: wie kan ons meer over dit wel heel merkwaardige fenomeen in het Bergse vertellen? Uw reactie kunt u in de ruimte hieronder plaatsen.

Vergelijkbare berichten

  • Extra ledengeschenk: gedenkboek voor Willem van Ham

    In 2021 mag het bestuur aan de leden een extra geschenk aanbieden. Een kloek rijk geïllustreerd boek met persoonlijke aspecten en ook nieuw wetenschappelijk werk.
    Vanaf 5 juni is het ledengeschenk af te halen bij Het Markiezenhof, ingang VVV.

  • Arleniusdag

    In Aarle-Rixtel wordt op 14 oktober een dag gewijd aan het leven en werk van Arlenius. Dit is geen activiteit van de Kring, maar graag brengen we deze interessante dag onder de aandacht van onze leden.

  • Maand van de geschiedenis

    Oktober is de maand waarin vele musea in het hele land samenwerken onder het thema ‘Tussen droom en daad’ om middels vele evenementen, activiteiten en publicaties de landelijke en lokale geschiedenis en cultuur onder de aandacht van het publiek te brengen.

  • Ontdekking in het Markiezenhof

    Hoe nuttig een restauratie op zich al is, dit wordt bijna overtroffen door de vondst van een eeuwenoud boek.

  • Twee ereburgers in Steenbergen

    Steenbergen heeft twee geschiedenisadepten onderscheiden met het erburgerschap. Waarmee Steenbergen thans drie ereburgers kent. Beiden hebben de geschiedenis van deze stad voor de huidige generaties toegankelijk gemaakt

  • Hofzaallezing 2017-II: Zilver in Bergen

    De tweede Hofzaallezing op 14 maart 2017 vormde een duidelijke prélude op de komende tentoonstelling Voorbij IJdelheid van 20 mei – 29 oktober 2017 en de publicatie van het boek Zilver in en om Bergen op Zoom. Een tentoonstelling van een regio- overstijgend belang en een boek dat een standaardwerk vormt over de welhaast vergeten zilvernijverheid in het markiezaat.

2 reacties

  1. Zou de kogel in de achtergevel een ‘eigen’ kogel kunnen zijn?
    Vanuit de stad afgeschoten naar aanvallers buiten de stad, maar te laag of verkeerd gericht en daarom aan de verkeerde kant in dit huis blijven steken?

    1. Niets is uitgesloten, maar omdat de reikwijdte van kanonnen vrij gering was, stonden deze zo ver mogelijk naar voren op de wallen. Het lijkt dan onwaarschijnlijk dat er een schot vanaf de blokstallen richting Kijk in de Pot gestuurd zou zijn. Dat is de reden dat ik denk aan de gevechten in de nacht van 8 maart 1814; toen is er rondom Steenbergsepoort en Gadellière en Noordmolen (nu Molenberg) hevig gevochten. Zie daarvoor het artikel van Ad van den Bulck in Waterschans 2014-1: Een verrassingsaanval op Bergen op Zoom, en de bijgaande kaart

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *