Peperstraten

Geschiedkundig onderzoek hoeft helemaal niet zo groot(s) te zijn. Soms stuit je op kleine ontdekkingen, die toch leuk zijn om aandacht aan te besteden.
Zo stond enige tijd terug een bericht in BNdeStem dat ene Marja van Trier het ‘geheim van de Peperstraat’ had ontrafeld. Stadsgidsen in steden met een Peperstraat in het stratenplan hadden de meest uiteenlopende verklaringen voor de herkomst van die naam. Marja dacht daar echter het hare van, en ging zelf op onderzoek uit.
Ze ontdekte maar liefst 108 steden die een Peperstraat kennen. Ook dat zo’n Peperstraat vaak radiaal vanuit het centrum loopt. Toen ze de Peperstraat in Kerkwijk in de Bommelerwaard bekeek, bleek dat deze tot aan een in tufsteen opgetrokken kerkje liep. En toen sloeg de fantasie op hol. Verder speuren in steden en dorpen met een Peperstraat bevestigde haar vermoeden.
Die tufstenen blokken waarvan dat kerkje is opgebouwd blijken in het Italiaans nog steeds Peperino te heten. Ze worden gewonnen in een steengroeve bij Viterbo in Italie. In het Engels heten deze stenen Pepperstone, en Duitsers hebben het over Pfefferstein. Dezelfde verbastering die tot de verwarring leidt die heemkundekringen en stadsgidsen verder vertellen.

Dat hoeft nu niet meer; middeleeuwse Peperstraten zijn blijkens het onderzoek van Van Trier vaak de route waarlangs de tufsteen naar het centrale bouwwerk (meestal een kerkgebouw) werd vervoerd en wellicht werd opgeslagen. Jongere Peperstraten hebben meestal een andere verklaring, zoals vernoeming naar een persoon of toch een omgeving. Van Trier twijfelt zelfs aan de herkomst van de naam peperkoek. Lees eens het artikel op Historiek.net Daar is ook van alles over te vinden. Het dialectloket van de Gentse Universiteit wijdt hier zelf een heel onderzoek aan.
Naar aanleiding van het bovenvermelde krantenartikel werden er nog meer peperstraatjes aangemeld. Marja van Trier heeft haar hele onderzoek neergelegd in een boek ‘Het geheim van de Peperstraten”. Het is verkrijgbaar via de auteur.

Vergelijkbare berichten

  • Quizzers: laatste kans!

    Laatste gelegenheid om uw team aan te melden. Er zijn nog enkele plekjes.

  • Nogmaals: een oude luchtfoto

    Het artikeltje met bovenstaande titel van enkele maanden terug heeft twee interessante reacties opgeleverd. Jeroen Dietvorst wijst als eigenaar van het pand Jeruzalem op een verbouwing, en Paul Sturm meent met op de foto zichtbare veranderingen het moment van opname ook vrij nauwkeurig te bepalen. Beide antwoorden stroken echter niet met elkaar. Leerzaam en interessant.

  • Verslag van de ALV 2 april 2025

    Op 2 april 2025 heeft de ALV plaatsgevonden in het Groot Arsenaal. Het verslag van de ALV is nu terug te lezen.

  • Kerkepad 2017

    Een generatie terug zou het evenement zo heten. Vandaag de dag heet het ‘Open kerken Brabant’ en kunnen deze monumentale gebouwen bezocht worden. Zondag 26 november is het zo ver.

  • Mooij weer SIEB

    SIEB is er in geslaagd een mooi stukje industrieel erfgoed te behouden. Wat meer is: Verborgen kunst wordt hiermee zichtbaar gemaakt voor iedereen. Bezoekers van Kees de Mooij Fiets en Fitness kunnen het gerestaureerde kunstwerk uit het gesloopte GEB trafohuis in het voormalige Liga-gebouw bewonderen.

  • Lezing Zuiderwaterlinie

    Woensdag 25 september biedt Heemkundekring Halchterth een lezing aan leden en niet-leden over de Zuiderwaterlinie, die loopt van Bergen op Zoom tot aan Grave.