Peperstraten

Geschiedkundig onderzoek hoeft helemaal niet zo groot(s) te zijn. Soms stuit je op kleine ontdekkingen, die toch leuk zijn om aandacht aan te besteden.
Zo stond enige tijd terug een bericht in BNdeStem dat ene Marja van Trier het ‘geheim van de Peperstraat’ had ontrafeld. Stadsgidsen in steden met een Peperstraat in het stratenplan hadden de meest uiteenlopende verklaringen voor de herkomst van die naam. Marja dacht daar echter het hare van, en ging zelf op onderzoek uit.
Ze ontdekte maar liefst 108 steden die een Peperstraat kennen. Ook dat zo’n Peperstraat vaak radiaal vanuit het centrum loopt. Toen ze de Peperstraat in Kerkwijk in de Bommelerwaard bekeek, bleek dat deze tot aan een in tufsteen opgetrokken kerkje liep. En toen sloeg de fantasie op hol. Verder speuren in steden en dorpen met een Peperstraat bevestigde haar vermoeden.
Die tufstenen blokken waarvan dat kerkje is opgebouwd blijken in het Italiaans nog steeds Peperino te heten. Ze worden gewonnen in een steengroeve bij Viterbo in Italie. In het Engels heten deze stenen Pepperstone, en Duitsers hebben het over Pfefferstein. Dezelfde verbastering die tot de verwarring leidt die heemkundekringen en stadsgidsen verder vertellen.

Dat hoeft nu niet meer; middeleeuwse Peperstraten zijn blijkens het onderzoek van Van Trier vaak de route waarlangs de tufsteen naar het centrale bouwwerk (meestal een kerkgebouw) werd vervoerd en wellicht werd opgeslagen. Jongere Peperstraten hebben meestal een andere verklaring, zoals vernoeming naar een persoon of toch een omgeving. Van Trier twijfelt zelfs aan de herkomst van de naam peperkoek. Lees eens het artikel op Historiek.net Daar is ook van alles over te vinden. Het dialectloket van de Gentse Universiteit wijdt hier zelf een heel onderzoek aan.
Naar aanleiding van het bovenvermelde krantenartikel werden er nog meer peperstraatjes aangemeld. Marja van Trier heeft haar hele onderzoek neergelegd in een boek ‘Het geheim van de Peperstraten”. Het is verkrijgbaar via de auteur.

Vergelijkbare berichten

  • Verslag van de ALV 2 april 2025

    Op 2 april 2025 heeft de ALV plaatsgevonden in het Groot Arsenaal. Het verslag van de ALV is nu terug te lezen.

  • Waterschans 2023-4

    De nieuwe Waterschans is in de bus of onderweg! Met alles wat je als Bergenaar moet weten over de Mie den Os(car) en de Gertrudisbron. En veel meer!

  • Twaalfde geschiedenisquiz

    De jaarlijkse geschiedenisquiz (de twaalfde editie alweer) bracht met nieuwe vragen, ook een verrassing doordat twee nieuw aantredende teams de eerste twee plaatsen wegkaapten. Zoals gebruikelijk wonnen alle deelnemers omdat ze van de vragen ook weer van alles opstaken.

  • Bergse Erfgoedprijs

    Voor de nieuwe Bergse Erfgoedprijs zijn maar liefst 8 projecten ingediend. Vier daarvan zijn genomineerd. Of in ‘moderne taal’: staan op een shortlist. Meer hierover in bijgaand artikel.

  • Hofzaallezingen 2023

    Na een coronastop van twee jaar pakt de Geschiedkundige Kring de draad van de Hofzaallezingen weer op. Het accent van de drie lezingen ligt op het thema ‘Vuur’. Daarmee haakt de Kring in op de reizende expositie ‘Hete Vuren’ met schatten uit het Rijksmuseum, die vanaf 22 april in museum Het Markiezenhof te zien is.

  • Waterschans wordt hersteld

    Het is nu zeker: het fort dat de toegang tot de haven beschermde, en daarmee in sterke mate bijdroeg aan de onschendbaarheid van de Bergse vesting, wordt hersteld in zijn oorspronkelijke vorm.