Peperstraten

Geschiedkundig onderzoek hoeft helemaal niet zo groot(s) te zijn. Soms stuit je op kleine ontdekkingen, die toch leuk zijn om aandacht aan te besteden.
Zo stond enige tijd terug een bericht in BNdeStem dat ene Marja van Trier het ‘geheim van de Peperstraat’ had ontrafeld. Stadsgidsen in steden met een Peperstraat in het stratenplan hadden de meest uiteenlopende verklaringen voor de herkomst van die naam. Marja dacht daar echter het hare van, en ging zelf op onderzoek uit.
Ze ontdekte maar liefst 108 steden die een Peperstraat kennen. Ook dat zo’n Peperstraat vaak radiaal vanuit het centrum loopt. Toen ze de Peperstraat in Kerkwijk in de Bommelerwaard bekeek, bleek dat deze tot aan een in tufsteen opgetrokken kerkje liep. En toen sloeg de fantasie op hol. Verder speuren in steden en dorpen met een Peperstraat bevestigde haar vermoeden.
Die tufstenen blokken waarvan dat kerkje is opgebouwd blijken in het Italiaans nog steeds Peperino te heten. Ze worden gewonnen in een steengroeve bij Viterbo in Italie. In het Engels heten deze stenen Pepperstone, en Duitsers hebben het over Pfefferstein. Dezelfde verbastering die tot de verwarring leidt die heemkundekringen en stadsgidsen verder vertellen.

Dat hoeft nu niet meer; middeleeuwse Peperstraten zijn blijkens het onderzoek van Van Trier vaak de route waarlangs de tufsteen naar het centrale bouwwerk (meestal een kerkgebouw) werd vervoerd en wellicht werd opgeslagen. Jongere Peperstraten hebben meestal een andere verklaring, zoals vernoeming naar een persoon of toch een omgeving. Van Trier twijfelt zelfs aan de herkomst van de naam peperkoek. Lees eens het artikel op Historiek.net Daar is ook van alles over te vinden. Het dialectloket van de Gentse Universiteit wijdt hier zelf een heel onderzoek aan.
Naar aanleiding van het bovenvermelde krantenartikel werden er nog meer peperstraatjes aangemeld. Marja van Trier heeft haar hele onderzoek neergelegd in een boek ‘Het geheim van de Peperstraten”. Het is verkrijgbaar via de auteur.

Vergelijkbare berichten

  • Een bijzondere stadsexcursie voor een bijzondere groep

    De deelnemers van het eerste cursusjaar van de School voor Geschiedenis hebben het cursusjaar afgesloten met een bijzondere excursie door het centrum van Bergen op Zoom waardoor ze de stad voortaan met andere ogen zullen bekijken.

  • Monumentale bomen in Bergen op Zoom

    in Waterschans 2021-III duikt onze redacteur Willem de Weert in het groene erfgoed in Gemeente Bergen op Zoom. Er staan inmiddels vele monumentale bomen op, al zijn er zeker nog vele bomen niet beschermd die hier wel degelijk voor in aanmerking zouden kunnen komen. De lijst van de gemeente met beschermde bomen is hier terug…

  • Polders in kaart

    Een prachtig boek van Willem van Ham over de zgn Gastelse kaart ligt zeer binnenkort in de winkel

  • Herdenking watersnoodramp 1953

    Kranten attenderen op de komende herdenking van de Watersnoodramp; ook lokaal is hier veel aandacht voor, met focus op de gebeurtenissen in Halsteren en Lepelstraat

  • Hofzaallezing 2016-II: Een vergeten oorlog

    Aan het eind van de Napoleontische oorlog is Nederland nagenoeg bevrijd, maar Bergen op Zoom wordt met enkele andere vestingen nog steeds bezet gehouden. Zelfs duurt dit tot na de troonsafstand van Napoleon. De door Ad van den Bulck beschreven verrassingsaanval wordt met deze lezing in het perspectief van deze Europese oorlog geplaatst. Behalve een korte samenvatting is ook een uitgebreid verslag beschikbaar, plus downloads van vroegere publicaties.

  • Hofzaallezing 2016-III: De weervissers van Bergen op Zoom

    Een prachtige Bergse bedrijfstak die overigens door nog maar één familie wordt beoefend, en mede dank zij de Stichting Behoud Weervisserij kan voortbestaan, komt aan de orde in deze derde lezing. Het boek dat over dit onderwerp verscheen bevat vanzelfsprekend veel meer informatie dan in het tijdsbestek van deze lezing kon worden besproken.