Peperstraten

Geschiedkundig onderzoek hoeft helemaal niet zo groot(s) te zijn. Soms stuit je op kleine ontdekkingen, die toch leuk zijn om aandacht aan te besteden.
Zo stond enige tijd terug een bericht in BNdeStem dat ene Marja van Trier het ‘geheim van de Peperstraat’ had ontrafeld. Stadsgidsen in steden met een Peperstraat in het stratenplan hadden de meest uiteenlopende verklaringen voor de herkomst van die naam. Marja dacht daar echter het hare van, en ging zelf op onderzoek uit.
Ze ontdekte maar liefst 108 steden die een Peperstraat kennen. Ook dat zo’n Peperstraat vaak radiaal vanuit het centrum loopt. Toen ze de Peperstraat in Kerkwijk in de Bommelerwaard bekeek, bleek dat deze tot aan een in tufsteen opgetrokken kerkje liep. En toen sloeg de fantasie op hol. Verder speuren in steden en dorpen met een Peperstraat bevestigde haar vermoeden.
Die tufstenen blokken waarvan dat kerkje is opgebouwd blijken in het Italiaans nog steeds Peperino te heten. Ze worden gewonnen in een steengroeve bij Viterbo in Italie. In het Engels heten deze stenen Pepperstone, en Duitsers hebben het over Pfefferstein. Dezelfde verbastering die tot de verwarring leidt die heemkundekringen en stadsgidsen verder vertellen.

Dat hoeft nu niet meer; middeleeuwse Peperstraten zijn blijkens het onderzoek van Van Trier vaak de route waarlangs de tufsteen naar het centrale bouwwerk (meestal een kerkgebouw) werd vervoerd en wellicht werd opgeslagen. Jongere Peperstraten hebben meestal een andere verklaring, zoals vernoeming naar een persoon of toch een omgeving. Van Trier twijfelt zelfs aan de herkomst van de naam peperkoek. Lees eens het artikel op Historiek.net Daar is ook van alles over te vinden. Het dialectloket van de Gentse Universiteit wijdt hier zelf een heel onderzoek aan.
Naar aanleiding van het bovenvermelde krantenartikel werden er nog meer peperstraatjes aangemeld. Marja van Trier heeft haar hele onderzoek neergelegd in een boek ‘Het geheim van de Peperstraten”. Het is verkrijgbaar via de auteur.

Vergelijkbare berichten

  • Henri Mastboomlezing: Zes eeuwen zilver

    Zelfs met de vloed aan publicaties die over de geschiedenis van Bergen op Zoom is verschenen, blijkt er toch een lacune. Die wordt nu hersteld. Een werkgroep is doende de geschiedenis van de edelsmeden in het Bergse op de kaart te zetten. Met alles wat je er bij kunt wensen. Waar Marco Vermunt in de eerste hofzaallezing van dit jaar constateert dat er geen hiaat in de geschiedschrijving van deze streek is, komt Cees Vanwesenbeeck in een Henri Mastboomlezing op 17 maart 2016 tot een andere conclusie.

  • Vacature bestuur

    Het bestuur van de Geschiedkundige Kring is op zoek naar een nieuw bestuurslid in verband met het statutair aftreden van bestuurslid Jan van Tienen.

  • Lof der zwakheid; Hofzaallezing 2018-IV

    In de vierde hofzaallezing van 2018 wordt Van Duinkerken nader belicht vanuit het in 2000 uitgevoerde promotieonderzoek van de inleider. Anton van Duinkerken was een der veelzijdigste en meest begaafde woordvoerders van het katholiek levensbesef en het christelijk humanisme in Nederland. In de inleiding wordt één aspect van Van Duinkerken (de literatuurcriticus) besproken.

  • Bergse Erfgoedprijs

    Voor de nieuwe Bergse Erfgoedprijs zijn maar liefst 8 projecten ingediend. Vier daarvan zijn genomineerd. Of in ‘moderne taal’: staan op een shortlist. Meer hierover in bijgaand artikel.

  • Presentatie ledengeschenk 2020: Jan IV van Bergen

    Een nieuwe studie over Jan IV van Glymes werd (helaas) slechts in kleine kring gepresenteerd. De verspreiding kent een heel wat grotere kring: het is het nieuwe ledengeschenk van de Geschiedkundige Kring.