Peperstraten

Geschiedkundig onderzoek hoeft helemaal niet zo groot(s) te zijn. Soms stuit je op kleine ontdekkingen, die toch leuk zijn om aandacht aan te besteden.
Zo stond enige tijd terug een bericht in BNdeStem dat ene Marja van Trier het ‘geheim van de Peperstraat’ had ontrafeld. Stadsgidsen in steden met een Peperstraat in het stratenplan hadden de meest uiteenlopende verklaringen voor de herkomst van die naam. Marja dacht daar echter het hare van, en ging zelf op onderzoek uit.
Ze ontdekte maar liefst 108 steden die een Peperstraat kennen. Ook dat zo’n Peperstraat vaak radiaal vanuit het centrum loopt. Toen ze de Peperstraat in Kerkwijk in de Bommelerwaard bekeek, bleek dat deze tot aan een in tufsteen opgetrokken kerkje liep. En toen sloeg de fantasie op hol. Verder speuren in steden en dorpen met een Peperstraat bevestigde haar vermoeden.
Die tufstenen blokken waarvan dat kerkje is opgebouwd blijken in het Italiaans nog steeds Peperino te heten. Ze worden gewonnen in een steengroeve bij Viterbo in Italie. In het Engels heten deze stenen Pepperstone, en Duitsers hebben het over Pfefferstein. Dezelfde verbastering die tot de verwarring leidt die heemkundekringen en stadsgidsen verder vertellen.

Dat hoeft nu niet meer; middeleeuwse Peperstraten zijn blijkens het onderzoek van Van Trier vaak de route waarlangs de tufsteen naar het centrale bouwwerk (meestal een kerkgebouw) werd vervoerd en wellicht werd opgeslagen. Jongere Peperstraten hebben meestal een andere verklaring, zoals vernoeming naar een persoon of toch een omgeving. Van Trier twijfelt zelfs aan de herkomst van de naam peperkoek. Lees eens het artikel op Historiek.net Daar is ook van alles over te vinden. Het dialectloket van de Gentse Universiteit wijdt hier zelf een heel onderzoek aan.
Naar aanleiding van het bovenvermelde krantenartikel werden er nog meer peperstraatjes aangemeld. Marja van Trier heeft haar hele onderzoek neergelegd in een boek ‘Het geheim van de Peperstraten”. Het is verkrijgbaar via de auteur.

Vergelijkbare berichten

  • Kunst of kitsch?

    Als het om een origineel Bergs stukje werk gaat, maakt het niet uit wat de specialisten er van vinden. Een Bergenaar met het hart op de juiste (lees: ansjovinistische) plaats vindt het sowieso onbetaalbaar.

  • Een oude luchtfoto

    Deze foto is weer een uitdaging voor wie de stad en vooral de directe omgeving nog uit de eerste helft van de vorige eeuw (her)kent. Ga er uitgebreid voor zitten eer u dit artikel opent!

  • Lezing: Polders in kaart

    Op 11 april 2018 was er na de Algemene ledenvergadering (ALV) een interessante lezing.
    Onderwerp was het pas verschenen boek ‘Polders in kaart’ van (erelid) Willem van Ham en Karel Leenders, dat een maand tevoren was gepresenteerd in kasteel Bouvigne.

  • Wad ’n otskaai

    Dialectwoorden zijn voor de ‘autochtonen’ onmiddellijk herkenbaar…., of niet! De verbazing van een groep cursisten op de School voor geschiedenis over bovenstaande uitdrukking leidde tot een kleine speurtocht met een wat verrassend resultaat.

  • Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet

    Zondag 8 mei 2022 vindt weer het programma Open Joodse Huizen plaats. Na twee jaar stilstand vanwege coronabeperkingen kan de bezoeker thans weer kennis nemen van hetgeen Joodse stadgenoten tijdens WO II meemaakten en moesten ondergaan. Ook verzetsactiviteiten gerelateerd aan Joodse mensen komen aan bod.