Peperstraten

Geschiedkundig onderzoek hoeft helemaal niet zo groot(s) te zijn. Soms stuit je op kleine ontdekkingen, die toch leuk zijn om aandacht aan te besteden.
Zo stond enige tijd terug een bericht in BNdeStem dat ene Marja van Trier het ‘geheim van de Peperstraat’ had ontrafeld. Stadsgidsen in steden met een Peperstraat in het stratenplan hadden de meest uiteenlopende verklaringen voor de herkomst van die naam. Marja dacht daar echter het hare van, en ging zelf op onderzoek uit.
Ze ontdekte maar liefst 108 steden die een Peperstraat kennen. Ook dat zo’n Peperstraat vaak radiaal vanuit het centrum loopt. Toen ze de Peperstraat in Kerkwijk in de Bommelerwaard bekeek, bleek dat deze tot aan een in tufsteen opgetrokken kerkje liep. En toen sloeg de fantasie op hol. Verder speuren in steden en dorpen met een Peperstraat bevestigde haar vermoeden.
Die tufstenen blokken waarvan dat kerkje is opgebouwd blijken in het Italiaans nog steeds Peperino te heten. Ze worden gewonnen in een steengroeve bij Viterbo in Italie. In het Engels heten deze stenen Pepperstone, en Duitsers hebben het over Pfefferstein. Dezelfde verbastering die tot de verwarring leidt die heemkundekringen en stadsgidsen verder vertellen.

Dat hoeft nu niet meer; middeleeuwse Peperstraten zijn blijkens het onderzoek van Van Trier vaak de route waarlangs de tufsteen naar het centrale bouwwerk (meestal een kerkgebouw) werd vervoerd en wellicht werd opgeslagen. Jongere Peperstraten hebben meestal een andere verklaring, zoals vernoeming naar een persoon of toch een omgeving. Van Trier twijfelt zelfs aan de herkomst van de naam peperkoek. Lees eens het artikel op Historiek.net Daar is ook van alles over te vinden. Het dialectloket van de Gentse Universiteit wijdt hier zelf een heel onderzoek aan.
Naar aanleiding van het bovenvermelde krantenartikel werden er nog meer peperstraatjes aangemeld. Marja van Trier heeft haar hele onderzoek neergelegd in een boek ‘Het geheim van de Peperstraten”. Het is verkrijgbaar via de auteur.

Vergelijkbare berichten

  • Addedadamaalal?

    Na de ALV op 13 april 2016 werd in een Bergs sfeertje (en dialect) uitleg gegeven over het Bergs dialect. Leerzaam voor leden met een afstamming van elders, maar minstens zo leutig voor de autochtone Bergenaar. Het werd een reclame-uurtje voor module 17 van de School voor Geschiedenis.

  • St Jacobspoort opgegraven

    Een (deel van) de uit eind 15e cq begin 16e eeuw daterende stadspoort is bij het bouwrijp maken van het vroegere Spiritus-(Nedalco) terrein blootgelegd. Een belangrijk historisch relict dat al dateert van vóór de vestingtijd. Als deze resten zichtbaar blijven, houden ze mede de herinnering levend aan zowel de handelsstad als vestingstad die beide voor de Nederlanden een belangrijke rol vervulden.

  • Open dag WestBrabantse Waterlinie

    Op 8 juni gooide een zware storm roet in het eten. Maar 20 oktober kunt u alsnog genieten van allerlei activiteiten. Ga naar het Ravelijn, fort de Roovere en fort Henricus. Waterschans is dan echter bezet met het openluchtspektakel Supersum. Lees hier het uitgebreide programma.

  • Een oud boek dat nog wordt geschreven

    Bij de perspresentatie van het in het Markiezenhof ‘ontdekte’ boek werd het nieuwe museumbeleid gepresenteerd. Daarbij bleek de zeeridder (die op de toren zit) een cruciale rol te spelen.

  • Gradatus, uw eigen torenkamer

    Een torenkamer in de Peperbus wordt dank zij crowdfunding ingericht met historische elementen. U kunt daar aan bijdragen

  • Open Joodse Huizen / huizen van verzet

    Jaarlijks worden op (bijna) de plek waar ze woonden, de verhalen van Joodse stadgenoten verteld, én waar schuilplaatsen werden geboden tijdens de tweede wereldoorlog.
    OP 3 mei is er een online talkshow