Peperstraten

Geschiedkundig onderzoek hoeft helemaal niet zo groot(s) te zijn. Soms stuit je op kleine ontdekkingen, die toch leuk zijn om aandacht aan te besteden.
Zo stond enige tijd terug een bericht in BNdeStem dat ene Marja van Trier het ‘geheim van de Peperstraat’ had ontrafeld. Stadsgidsen in steden met een Peperstraat in het stratenplan hadden de meest uiteenlopende verklaringen voor de herkomst van die naam. Marja dacht daar echter het hare van, en ging zelf op onderzoek uit.
Ze ontdekte maar liefst 108 steden die een Peperstraat kennen. Ook dat zo’n Peperstraat vaak radiaal vanuit het centrum loopt. Toen ze de Peperstraat in Kerkwijk in de Bommelerwaard bekeek, bleek dat deze tot aan een in tufsteen opgetrokken kerkje liep. En toen sloeg de fantasie op hol. Verder speuren in steden en dorpen met een Peperstraat bevestigde haar vermoeden.
Die tufstenen blokken waarvan dat kerkje is opgebouwd blijken in het Italiaans nog steeds Peperino te heten. Ze worden gewonnen in een steengroeve bij Viterbo in Italie. In het Engels heten deze stenen Pepperstone, en Duitsers hebben het over Pfefferstein. Dezelfde verbastering die tot de verwarring leidt die heemkundekringen en stadsgidsen verder vertellen.

Dat hoeft nu niet meer; middeleeuwse Peperstraten zijn blijkens het onderzoek van Van Trier vaak de route waarlangs de tufsteen naar het centrale bouwwerk (meestal een kerkgebouw) werd vervoerd en wellicht werd opgeslagen. Jongere Peperstraten hebben meestal een andere verklaring, zoals vernoeming naar een persoon of toch een omgeving. Van Trier twijfelt zelfs aan de herkomst van de naam peperkoek. Lees eens het artikel op Historiek.net Daar is ook van alles over te vinden. Het dialectloket van de Gentse Universiteit wijdt hier zelf een heel onderzoek aan.
Naar aanleiding van het bovenvermelde krantenartikel werden er nog meer peperstraatjes aangemeld. Marja van Trier heeft haar hele onderzoek neergelegd in een boek ‘Het geheim van de Peperstraten”. Het is verkrijgbaar via de auteur.

Vergelijkbare berichten

  • Hofzaallezing 2019-3: Het ontstaan van de Brabantse Wal

    Brabantse Wal: als Nederland in het klein. In vorige lezing gebruikte de inleider nota bene dezelfde associatie. Toch bleek de lezing van toaal verschillende inhoud. Een college geologie over de woonomgeving.

  • St Jacobspoort opgegraven

    Een (deel van) de uit eind 15e cq begin 16e eeuw daterende stadspoort is bij het bouwrijp maken van het vroegere Spiritus-(Nedalco) terrein blootgelegd. Een belangrijk historisch relict dat al dateert van vóór de vestingtijd. Als deze resten zichtbaar blijven, houden ze mede de herinnering levend aan zowel de handelsstad als vestingstad die beide voor de Nederlanden een belangrijke rol vervulden.

  • Een historische wandeling langs Halsteren

    Heemkundekring Halchterth brengt de historische omgeving van het dorp onder de aandacht. In de polder onderaan de Brabantse Wal is veel te ontdekken, terwijl het zicht op het dorp bovenop de Wal fenomenaal is. Grijp uw kans!

  • Winnaar erfgoedprijs bekend

    Wethouder en juryvoorzitter Evert Weys maakte voor een klein gezelschap bekend wie de uiteindelijke winnaar van de Bergse Erfgoedprijs 2019 is geworden

  • Uitnodiging stadsexcursie

    Traditioneel houdt de Geschiedkundige Kring een excursie naar een plek in of nabij de stad, die voor iedereen, ook niet-leden, toegankelijk is. Graag vooraf aanmelden. Lees meer in dit artikel