Peperstraten

Geschiedkundig onderzoek hoeft helemaal niet zo groot(s) te zijn. Soms stuit je op kleine ontdekkingen, die toch leuk zijn om aandacht aan te besteden.
Zo stond enige tijd terug een bericht in BNdeStem dat ene Marja van Trier het ‘geheim van de Peperstraat’ had ontrafeld. Stadsgidsen in steden met een Peperstraat in het stratenplan hadden de meest uiteenlopende verklaringen voor de herkomst van die naam. Marja dacht daar echter het hare van, en ging zelf op onderzoek uit.
Ze ontdekte maar liefst 108 steden die een Peperstraat kennen. Ook dat zo’n Peperstraat vaak radiaal vanuit het centrum loopt. Toen ze de Peperstraat in Kerkwijk in de Bommelerwaard bekeek, bleek dat deze tot aan een in tufsteen opgetrokken kerkje liep. En toen sloeg de fantasie op hol. Verder speuren in steden en dorpen met een Peperstraat bevestigde haar vermoeden.
Die tufstenen blokken waarvan dat kerkje is opgebouwd blijken in het Italiaans nog steeds Peperino te heten. Ze worden gewonnen in een steengroeve bij Viterbo in Italie. In het Engels heten deze stenen Pepperstone, en Duitsers hebben het over Pfefferstein. Dezelfde verbastering die tot de verwarring leidt die heemkundekringen en stadsgidsen verder vertellen.

Dat hoeft nu niet meer; middeleeuwse Peperstraten zijn blijkens het onderzoek van Van Trier vaak de route waarlangs de tufsteen naar het centrale bouwwerk (meestal een kerkgebouw) werd vervoerd en wellicht werd opgeslagen. Jongere Peperstraten hebben meestal een andere verklaring, zoals vernoeming naar een persoon of toch een omgeving. Van Trier twijfelt zelfs aan de herkomst van de naam peperkoek. Lees eens het artikel op Historiek.net Daar is ook van alles over te vinden. Het dialectloket van de Gentse Universiteit wijdt hier zelf een heel onderzoek aan.
Naar aanleiding van het bovenvermelde krantenartikel werden er nog meer peperstraatjes aangemeld. Marja van Trier heeft haar hele onderzoek neergelegd in een boek ‘Het geheim van de Peperstraten”. Het is verkrijgbaar via de auteur.

Vergelijkbare berichten

  • Plekken van plezier

    Na de Open Monumentendagen wordt hetzelfde thema gebruikt als kader voor de nieuwe serie Henri mastboomlezingen. De eerste is al op 22 oktober, dus klik snel door.

  • 1944 Tholen geïnundeerd

    Een artikel over de Duitse inundatie in 1944 en de gevolgen voor inwoners en het eiland, in digitale printbare vorm

  • Hofzaallezing 2016-IV: Twee eeuwen scheepvaart in Bergen op Zoom

    Van brede beurt en beurtvaart onder zeil naar Inland barge terminal. Gerrit Groeneweg belicht een stukje uit de bergse scheepvaart, die uit het collectieve geheugen is weggezakt. Het blijkt een boeiende nijverheid die zich overigens voornamelijk buiten Bergen op Zoom bezig houdt.

  • Nieuw: Historische kaarten uit 1747

    Het Markiezenhof heeft een vijftal Franse kaarten uit 1747 kunnen verwerven, die mogelijk gebruikt zijn bij de belegering van de stad. De historische gebeurtenissen zijn uit deze serie af te lezen, maar ook de strategische opstelling van alle legeronderdelen. Het zijn fraaie op linnen geplakte kaarten. De kaarten worden wel zodanig kwetsbaar geacht dat ze slechts korte tijd tentoongesteld zullen worden. Het is dus zaak om nu een bezoek aan het Markiezenhof te plannen.

  • Lancering website Jeugdcanon.nl

    Op woensdag 22 januari 2025 is de website Jeugdcanon.nl gelanceerd. Dit project van de werkgroep Jeugd is een unieke geschiedeniswebsite gericht op kinderen in de leeftijd van ca. 8 tot 12 jaar.

  • GK Vrijwilligers naar Breda

    De vrijwilligers die de Kring draaiend houden, worden jaarlijks ‘gehonoreerd’ met een passende excursie. Deze keer werd het Maczek Memorial bezocht.