Muur Smitsvest heet weer Gadellière

Opnieuw is een stukje van de monumentale  vesting van Menno van Coehoorn hersteld. Sinds ‘mensenheugenis’ sleet dit bastion zijn dagen als walkant van het industrieterrein langs het Smitsvestje, en raakte steeds verder in verval. Bij de recente herinrichting van het gebied met woningen werd het mogelijk om ook deze muur in ere te herstellen. Het resultaat mag er zijn.

De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats
De naamsteen Gadellière werd onthuld door wethouder Arjan van der Weegen en twee leerlingen van de bouwplaats

Aannemer Cauwenbergh heeft de restauratie als leerlingbouwplaats uitgevoerd. Dat bleek niet eens zo gemakkelijk; veel  van de betreffende leerlingen konden tussentijds overstappen naar een reguliere baan. Precies het doel van een leerlingbouwplaats, maar nadelig voor de voortgang van het restauratieproject. Toch is het herstelde monument volgens planning opgeleverd.
Op vrijdag 4 november 2016 bleek Menno van Coehoorn himself opgestaan om het resultaat te bewonderen van het bastion wat hij in levende lijve nimmer heeft gezien. (En destijds eigenlijk niet eens in zijn ontwerp opgenomen had…) Toch toonde hij zich trots op ‘de gadellier’ zoals deze vandaag de dag weer zichtbaar is gemaakt.
Bij de restauratie zijn alle cementvoegen in de muur stukje bij beetje uitgeslepen en opnieuw gevoegd. Waar nodig zijn nieuwe stenen in de plaats van de oude of ontbrekende gekomen. Deze nieuwe stenen zijn speciaal voor dit project gebakken in eenzelfde vorm en afmeting als de oorspronkelijke.  Ook zijn muurdelen met beschermde plantensoorten zorgvuldig teruggeplaatst.

De begroeiing op de muur is bepaald geen 'overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten
De begroeiing op de muur is bepaald geen ‘overgeslagen deel, maar zijn zorgvuldig bewaarde beschermde planten

Als klap op de vuurpijl is de originele naamsteen van Gadellière ook in de muur geplaatst. Deze steen is behouden gebleven omdat deze bij de ontmanteling van de vesting was verwerkt in de gebouwen van de in de eerste helft van de vorige eeuw daar verschijnende gebouwen van de Potas (of liever: suikerfabriek van der Linden; zie Bergen op Stoom p 145). Deze steen is, samen met een zelfde  naamsteen van de tenaille Van Dun bij de sloop van deze gebouwen gered, en toen neergelegd op de binnenplaats van het Markiezenhof. Thans is de steen van Gadellière dus weer ‘thuis’.

Vergelijkbare berichten

  • Een tentoonstelling voor speurneuzen

    Loop je neus achterna en ga op zoek naar het pestparfum in het Markiezenhof. Stadsdokter Justus Turcq heeft zijn laboratorium in de tuinzalen opgesteld. Soms is hij zelf als pestdokter aanwezig. Spannend en leerzaan voor jong en oud.

  • Filmmateriaal na Watersnood

    Rudi Dercks attendeerde ons op filmbeelden die gemaakt zijn na de Watersnood die goed de omvang van de catastrofe in beeld brengen. Bergen op Zoom komt hier ook kort in voor.

  • Wonderwezens – bijzondere Bergse beesten in het Markiezenhof, verbonden met verhalen van nu

    Het Markiezenhof biedt dit jaar opnieuw een rijke schakering aan tentoonstellingen waarin de samenhang tussen erfgoed en actualiteit centraal staat. Voor leden van de Geschiedkundige Kring zijn vooral de Schatkamers en het Domein van de Zeeridder van belang, omdat daar de verbinding tussen verleden en heden expliciet wordt gelegd. Wonderwezens – Bijzondere Bergse Beesten Vanaf…

  • Arleniusdag

    In Aarle-Rixtel wordt op 14 oktober een dag gewijd aan het leven en werk van Arlenius. Dit is geen activiteit van de Kring, maar graag brengen we deze interessante dag onder de aandacht van onze leden.