Een raadselachtig schot

Het is alweer enige tijd geleden dat een lid van de redactie werd geattendeerd op een opmerkelijk fenomeen dat je kunt zien vanuit de Moeregrebstraat. Met excuses aan de tipgever, maar eerlijk gezegd weet ik niet (meer) wie dat was. Hij vertelde me tijdens een excursie naar de Somme dat er in een achtergevel van een huis aan de Rijkebuurtstraat een kogel zat, die vanaf de straat zichtbaar is. Dat zijn we natuurlijk gaan bekijken. En ja hoor, in de achtergevel van het pand Rijkebuurtstraat 20 is direct onder de dakgoot inderdaad een kogel te zien die half in de gevel was gedrongen. Op bijgaande foto’s is de situatie weergegeven.

Een detailopname laat de kogel nog eens duidelijk zien.
Een detailopname laat de kogel nog eens duidelijk zien.

Het eerste wat je je afvraagt is of er ooit aandacht aan dit vreemde fenomeen is besteed. In onze eigen Waterschans bleek hierover niets te vinden. Ook de rubriek Van Bergse bodem van BNdeStem hielp ons niet verder. Navraag bij de eigenaar van het pand (fam van de Bergh) is nog niet gedaan. Wat intrigeert is dat deze kogel juist in dit deel van de stad in een gevel zit; hij zou dus moeten zijn afgevuurd vanaf de noordzijde van de stad.

  • Het kan geen Franse kogel zijn; de aanval in 1747 vond immers plaats aan de zuidwestelijke zijde, waarbij de Hoogstraat (en nog veel meer) verloren ging.
  • De Spaanse belegering in 1588 door Farnese (Parma) lijkt weinig waarschijnlijk, omdat toen de ruiterij van Paulus en Marcelis Bakx de Spanjaarden voldoende ver van de stad vandaan hielden om een beschieting mogelijk te maken.
  • Het beleg van 1622 behoort tot de mogelijkheden, omdat Spinola toen wel aan de noordzijde van de stad zijn kampement had opgeslagen. Wel van belang is te weten, of de reikwijdte van de kanonnen toen al voldoende groot was om deze plek van buiten de stad te kunnen bereiken. Er zijn onder de lezers vast mensen die hier meer over weten te vertellen.
  • Een andere mogelijkheid is dat deze kogel is afgevuurd op 8 maart 1814, toen de Engelsen het Franse leger van Napoleon de stad uit trachtten te jagen. Toen is er rondom Gadelière en de noordmolen (nu Molenbergstraat), waarin de Fransen zich verschanst hadden, zwaar gevochten. Dan zou deze kogel bij de bovenvermelde excursie er precies tweehonderd jaar zitten.

Kortom, raadsels genoeg. De vraag aan de lezers is dan ook: wie kan ons meer over dit wel heel merkwaardige fenomeen in het Bergse vertellen? Uw reactie kunt u in de ruimte hieronder plaatsen.

Vergelijkbare berichten

  • Stadsexcursie RNR

    Geen grap, op zaterdag 1 april 2023 zal weer een stadsexcursie plaatsvinden. We gaan op bezoek bij oude hoofdgebouw van Rogier Nerincx Richter!

  • Veiling prenten Ad van den Bulck

    Op vrijdagavond 17 november 2017 vindt een bijzondere veiling plaats in het Markiezenhof. Oud-voorzitter Ad van den Bulck was naast veel meer rondom de geschiedenis van Bergen op Zoom ook nog eens verzamelaar van prenten die met dit onderwerp te maken hebben. Zijn familie biedt vele prenten uit deze verzameling te koop aan met het streven dat deze voor Bergen op Zoom behouden blijven. Middels een veiling krijgt eenieder de kans iets van zijn gading te bemachtigen.

  • Een zilveren avond

    Leden van de geschiedkundige Kring en Vrienden van het Markiezenhof konden als bijna eersten proeven van de nieuwe zilvertentoonstelling en het boek ‘Zilver in en om Bergen op Zoom’ in handen houden.

  • SBM krijgt een draadloos gidssysteem

    Dank zij een schenking kunnen de gidsen van SBM bij rondleidingen gebruik maken van een zendertje om de deelnemers te vertellen over een bezienswaardigheid. De deelnemers krijgen ieder een ontvangertje mee. Hiermee gaat een lang gekoesterde wens in vervulling

  • Welkom op de nieuwe website van de Geschiedkundige Kring!

    De website zal onder meer worden benut om leden sneller over actuele zaken te informeren. De excursies en lezingen, informatie over de komende Waterschans en hetgeen waar werkgroepen mee bezig zijn krijgen een prominenter plaats op de website. Ook verslagen van deze activiteiten krijgen een zichtbaarder plaats op de site zodat u deze eenvoudig terug kunt lezen.

  • Geschiedenisquiz 2021

    Na de afgelasting van de quiz in voorjaar 2020 en twee alternatieve data lijkt een editie 2021 op vrijdag 8 oktober haalbaar te zijn!

2 reacties

  1. Zou de kogel in de achtergevel een ‘eigen’ kogel kunnen zijn?
    Vanuit de stad afgeschoten naar aanvallers buiten de stad, maar te laag of verkeerd gericht en daarom aan de verkeerde kant in dit huis blijven steken?

    1. Niets is uitgesloten, maar omdat de reikwijdte van kanonnen vrij gering was, stonden deze zo ver mogelijk naar voren op de wallen. Het lijkt dan onwaarschijnlijk dat er een schot vanaf de blokstallen richting Kijk in de Pot gestuurd zou zijn. Dat is de reden dat ik denk aan de gevechten in de nacht van 8 maart 1814; toen is er rondom Steenbergsepoort en Gadellière en Noordmolen (nu Molenberg) hevig gevochten. Zie daarvoor het artikel van Ad van den Bulck in Waterschans 2014-1: Een verrassingsaanval op Bergen op Zoom, en de bijgaande kaart

Reacties zijn gesloten.